Cơn mưa không còn là hiện tượng tự nhiên khi bước vào thế giới thi ca. Trong bài thơ Mưa, những hạt nước như mang theo tâm sự, trải dài trong từng câu chữ. Thi sĩ không chỉ nhìn mưa, mà sống cùng mưa, thở cùng nỗi niềm dịu dàng ấy.
Nội dung Bài thơ Mưa
Mưa
Sắp mưa
Sắp mưa
Những con mối
Bay ra
Mối trẻ
Bay cao
Mối già
Bay thấp
Gà con
Rối rít tìm nơi
Ẩn nấp
Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường
Lá khô
Gió cuốn
Bụi bay
Cuồn cuộn
Cỏ gà rung tai
Nghe
Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc
Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười
Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa
Ù ù như xay lúa
Lộp bộp
Lộp bộp...
Rơi
Rơi...
Đất trời
Mù trắng nước
Mưa chéo mặt sân
Sủi bọt
Cóc nhảy chồm chồm
Chó sủa
Cây lá hả hê
Bố em đi cày về
Đội sấm
Đội chớp
Đội cả trời mưa...
Đôi nét về tác giả Trần Đăng Khoa
- Trần Đăng Khoa sinh năm 1958, quê ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
- Năng khiếu thơ của ông nảy nở từ rất sớm, từ lúc là học sinh Tiểu học đã có nhiều bài thơ đăng báo và tập thơ đầu tay được in năm 1968, lúc tác giả mới mười tuổi.
Đôi nét về tác phẩm Mưa
- Hoàn cảnh ra đời, xuất xứ
Bài thơ được sáng tác năm 1967 và được in trong tập thơ đầu tay “Góc sân và khoảng trời”
- Bố cục (3 phần)
- Phần 1 (từ đầu đến “nhảy múa”): Khung cảnh lúc trời sắp mưa
- Phần 2 (tiếp đó đến “cây lá hả hê”): Khung cảnh khi trời mưa
- Phần 3 (còn lại): Hình ảnh con người trong cơn mưa
- Giá trị nội dung
Bài thơ đã miêu tả chính xác và sinh động cảnh vật thiên nhiên trước và trong cơn mưa rào ở làng quê. Bài thơ thể hiện tài năng quan sát, miêu tả thiên nhiên một cách hồn nhiên, tinh tế, độc đáo của tác giả; và qua đó cho ta thấy tình yêu thiên nhiên, làng quê của Trần Đăng Khoa
- Giá trị nghệ thuật
- Thể thơ tự do
- Nhịp thơ ngắn, nhanh
- Sử dụng phép nhân hóa
Phân tích bài thơ Mưa
Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả Trần Đăng Khoa
- Giới thiệu về bài thơ “Mưa” (hoàn cảnh ra đời, xuất xứ, khái quát giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật,…)
Thân bài
- Khung cảnh thiên nhiên trước cơn mưa
- Các con vật:
+ Con mối bay ra: mối già – bay thấp, mối trẻ - bay cao
+ Gà con: rối rít tìm nơi ẩn nấp
+ Kiến: hành quân đầy đường
- Cây cối:
+ Mía: múa gươm
+ Lá khô
+ Cỏ gà: rung tai nghe
+ Bụi tre: tần ngần gỡ tóc
+ Hàng bưởi: bế con đu đưa
+ Cây dừa: sải tay bơi
+ Ngọn mùng tơi: nhảy múa
- Bầu trời:
+ Mặc áo giáp đen, ra trận
+ Chớp rạch ngang trời
+ Sấm: cười khanh khách
→ Nghệ thuật nhân hóa
→ Cảnh vật trước cơn mưa được miêu tả chính xác, cụ thể
- Khung cảnh thiên nhiên trong cơn mưa
- Âm thanh: lộp bộp, lộp bộp, ù ù như xay lúa
- Đất trời: mù trắng nước, sủi bọt
- Cóc: nhảy chồm
- Chó: sủa
- Cây lá hả hê
⇒ Cảnh vật lúc mưa được miêu tả sinh động
- Hình ảnh con người trong cơn mưa
- Người cha đi cày về, “đội sấm, đội chớp”
- Nghệ thuật: ẩn dụ
⇒ Con người hiện lên trên cái nền thiên nhiên dữ dội, hùng vĩ làm cho hình ảnh con người có tầm vóc lớn lao, tư thế vững vàng, hiên ngang như một vị thần sánh ngang với trời đất
Kết bài
- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ
+ Nội dung: cảnh vật thiên nhiên trước và trong cơn mưa; tình yêu thiên nhiên, làng quê của tác giả
+ Nghệ thuật: thể thơ tự do, nhịp thơ nhanh, ngắn, biện pháp nhân hóa…
+ Cảm nhận của em về bài thơ: độc đáo, gần gũi, hấp dẫn,…
>>> Tham khảo thêm:
Bài thơ Bánh trôi nước (Hồ Xuân Hương) - Phân tích tác giả tác phẩm
Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải) - Phân tích tác giả tác phẩm
Khép lại bài thơ Mưa, dư âm vẫn rơi mãi trong lòng người đọc. Mưa không còn là một hiện tượng, mà là một trạng thái tinh thần – vừa trong trẻo, vừa hoài niệm, vừa thiết tha đến nghẹn ngào.
