Khúc tráng ca dân tộc qua thơ về thời kỳ kháng chiến

Kháng chiến là trang sử vàng trong lòng dân tộc Việt. Thơ ca đã lưu giữ lại bao ký ức hào hùng, hình ảnh người lính quả cảm, và tinh thần bất khuất qua từng câu chữ, lay động trái tim mọi thế hệ. Thơ về kháng chiến chống Pháp Cá nước Tác giả: Tố Hữu Tôi ở Vĩnh Yên lênAnh trên Sơn Cốt xuốngGặp nhau lưng đèo NheBóng tre trùm mát rượi. Anh là Vệ quốc quânTôi là người cán bộHai đứa mỏi nhừ chânNghỉ hơi ngồi một chỗ. Gặp nhau mới lần đầuHọ tên nào có biết?Anh người đâu, tôi đâuGần nhau là thân thiết. Một thoáng lặng nhìn nhauMắt đã tìm hỏi chuyệnĐôi bộ áo quần nâuĐã âm thầm thương mến. Giọt giọt mồ hôi rơiTrên má anh vàng nghệAnh vệ quốc quân ơiSao mà yêu anh thế! Tôi nhích lại gần anhNgười bạn đường anh dũngAnh chiến sĩ hiền lànhTỳ tay trên mũi súng. Anh kể chuyện tôi ngheTrận chợ Đồn, chợ RãTa đánh giặc chạy reHai đứa cười ha hả. Rồi Bông Lau, Ỷ LaBa trăm thằng tan xácCành cây móc thịt daThối inh rừng Việt Bắc. Tàu giặc đắm sông LôTha hồ mà uống nướcMáu tanh đến bây giờChưa tan mùi bữa trước. Mồm anh nở rất tươiMặt anh vàng thắm lạiCánh đồng quê tháng mười Thơm nức mùa gặt hái... Xa xôi đầu xóm tre xanhCó bà ru cháu nằm khoanh lòng già:“Cháu ơi cháu lớn vái bàBố mày đi đánh giặc xa chưa về Cháu ngoan cháu ngủ đi nheMẹ mày ra chợ bán chè bán rauBố đi đánh giặc còn lâuMẹ mày cày cấy ruộng sâu tối ngày” Anh có nghe thấy khôngƠi người anh Vệ quốc? Chắc có lúc lòng anhNhớ nhà anh nhớ lắmƠi người bạn hiền lànhMắt nhìn xa đăm đắm... Trưa nay trên đèo caoTa say sưa vài phútChia nhau điếu thuốc làoNào anh hút tôi hút. Rồi lát nữa chia đôiAnh về xuôi tôi ngượcLòng anh và lòng tôiMang nặng tình cá nước... Tình quân dân thắm như cá nước Đồng chí Tác giả: Chính Hữu Quê hương anh nước mặn đồng chuaLàng tôi nghèo đất cày lên sỏi đáAnh với tôi đôi người xa lạ Tự phương trời chẳng hẹn quen nhauSúng bên súng, đầu sát bên đầuĐêm rét chung chăn thành đôi tri kỉĐồng chí! Ruộng nương anh gửi bạn thân càyGian nhà không, mặc kệ gió lung layGiếng nước gốc đa nhớ người ra línhAnh với tôi biết từng cơn ớn lạnh Sốt run người vầng trán ướt mồ hôiÁo anh rách vaiQuần tôi có vài mảnh váMiệng cười buốt giá, chân không giày Tây Tiến Tác giả: Quang Dũng Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi.Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi,Mường Lát hoa về trong đêm hơi. Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm,Heo hút cồn mây, súng ngửi trời.Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống,Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi. Anh bạn dãi dầu không bước nữa,Gục lên súng mũ bỏ quên đời!Chiều chiều oai linh thác gầm thét,Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người. Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói,Mai Châu mùa em thơm nếp xôi. Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa,Kìa em xiêm áo tự bao giờ.Khèn lên man điệu nàng e ấp,Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ. Người đi Châu Mộc chiều sương ấy,Có thấy hồn lau nẻo bến bờ?Có nhớ dáng người trên độc mộc,Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa? Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc,Quân xanh màu lá dữ oai hùm.Mắt trừng gửi mộng qua biên giới,Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm. Rải rác biên cương mồ viễn xứ,Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh.Áo bào thay chiếu, anh về đất,Sông Mã gầm lên khúc độc hành. Tây Tiến người đi không hẹn ước,Đường lên thăm thẳm một chia phôi.Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy,Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi. Dáng kiêu hùng in dấu Tây Tiến Hoan hô chiến sĩ Điện Biên Tác giả: Tố Hữu Tin về nửa đêmHỏa tốc hỏa tốcNgựa bay lên dốcĐuốc chạy sáng rừngChuông reo tin mừngLoa kêu từng cửaLàng bản đỏ đèn đỏ lửa... Hoan hô chiến sĩ Điện BiênHoan hô đồng chí Võ Nguyên Giáp Sét đánh ngày đêm xuống đầu giặc Pháp!Vinh quang Tổ quốc chúng taNước Việt Nam dân chủ cộng hoàVinh quang Hồ Chí Minh, cha của chúng ta ngàn năm sống mãiQuyết chiến quyết thắng, cờ đỏ sao vàng vĩ đại! Kháng chiến ba nghìn ngàyKhông đêm nào vui bằng đêm nayĐêm lịch sử, Điện Biên sáng rựcTrên đất nước, như huân chương trên ngựcDân tộc ta, dân tộc anh hùng! Điện Biên vời vợi nghìn trùngMà lòng bốn biển nhịp cùng lòng taĐêm nay bè bạn gần xaTin về chắc cũng chan hòa vui chung. Hoan hô chiến sĩ Điện BiênChiến sĩ anh hùngĐầu nung lửa sắtNăm mươi sáu ngày đêm, khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắtMáu trộn bùn nonGan không núngChí không mòn!Những đồng chí, thân chôn làm giá súngĐầu bịt lỗ châu maiBăng mình qua núi thép gaiÀo ào vũ bão,Những đồng chí chèn lưng cứu pháoNát thân, nhắm mắt, còn ôm.Những bàn tay xẻ núi, lăn bomNhất định mở đường cho xe ta lên chiến trường tiếp viện. Và những chị, những anh, ngày đêm ra tiền tuyến Mấy tầng mây, gió lớn mưa to Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát Dù bom đạn, xương tan thịt nát Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh. Hỡi các chị, các anhTrên chiến trường ngã xuống!Máu của anh chị, của chúng ta, không uổng:Sẽ xanh tươi đồng ruộng Việt NamMường Thanh, Hồng Cúm, Him LamHoa mơ lại trắng, vườn cam lại vàng. Lũ chúng nó phải hàng, phải chết,Quyết trận này quét sạch Điện Biên Quân giặc điênChúng bay chui xuống đấtChúng bay chạy đằng trời?Trời không của chúng bayĐạn ta rào lưới sắt!Đất không của chúng bayĐai thép ta thắt chặt!Của ta trời đất đêm ngàyNúi kia, đồi nọ, sông này của ta!Chúng bay chỉ một đường ra:Một là tử địa, hai là tù binh.Hạ súng xuống, rùng mình run rẩyNghe pháo ta lừng lẫy thét gầm!Nghe trưa nay, tháng năm mồng bảyTrên đầu bay, thác lửa hờn căm!Trông: Bốn mặt, luỹ hầm sập đổTướng quân bay lố nhố cờ hàngTrông: Chúng ta cờ đỏ sao vàngRực trời đất Điện Biên toàn thắng!Hoan hô chiến sĩ Điện Biên! Tiếng reo núi vọng sông rềnĐêm nay chắc cũng về bên Bác Hồ Bác đang cúi xuống bản đồChắc là nghe tiếng quân hò quân reo...Từ khi vượt núi qua đèoTa đi, Bác vẫn nhìn theo từng ngàyTin về mừng thọ đêm nayChắc vui lòng Bác, giờ này đợi trông. Đồng chí Phạm Văn ĐồngỞ bên đó, chắc đêm nay không ngủTin đây Anh, Điện Biên Phủ hoàn thành.Ngày mai, vào cuộc đấu tranhNhìn xuống mặt bọn Bi-đôn, SmítAnh sẽ nói: “Thực dân, phát-xítĐã tàn rồi!Tổ quốc chúng tôiMuốn độc lập, hoà bình trở lạiKhông muốn lửa bom đổ xuống đầu con cáiNước chúng tôi và nước các anh.Nếu còn say máu chiến tranhỞ Việt Nam, các anh nên nhớTre đã thành chông, sông là sông lửa.Và trận thắng Điện BiênCũng mới là bài học đầu tiên! Khúc khải hoàn hoan hô chiến sĩ Điện Biên Ngày về Tác giả: Chính Hữu Có đoàn người lên đóng trên rừng sâuĐêm nay mơ thấy trở về Hà NộiBao giờ trở lại?Phố phường xưa gạch ngói ngang đường Ôi hôm nay họ nhớ mái nhà hoangBức tường điêu tàn ngày xưa trấn ngựNhớ đêm ra đi, đất trời bốc lửaCả kinh thành nghi ngút cháy sau lưng Những chàng trai chưa trắng nợ anh hùngHồn mười phương phất phơ cờ đỏ thắmRách tả tơi rồi đôi giày vạn dặmBụi trường chinh phai bạc áo hào hoa Mái đầu xanh thề mãi đến khi giàPhơi nắng gió. Và hoa ngàn cỏ dạiNghe tiếng gọi của những người Hà NộiTrở về, trở về, chiếm lại quê hương Nguy nga sao cái buổi lên đườngSúng chuốt gươm lan, mắt ngời sáng quắcA ha! nhà xiêu mái sậpXác oan cừu ngập lối chân đi Gạch ngói xưa mừng đón gót lưu lyBước căm giận xéo quân thù lớp lớpMịt mù khói ngợpCờ máu huy hoàng Phất nắngÔi bài chiến thắng reo vang. Bao giờ trở lại Tác giả: Hoàng Trung Thông Các anh điNgày ấy đã lâu rồiXóm làng tôi còn nhớ mãiCác anh điBao giờ trở lạiXóm làng tôi trai gái vẫn chờ mongLàng tôi nghèoNho nhỏ bên sôngGió bấc lạnh lùngThổi vào mái rạLàng tôi nghèoGió mưa tơi tảTrai gái trong làng vất vả ngược xuôiCác anh về mái ấm nhà vuiTiếng hát câu cườiRộn ràng xóm nhỏCác anh về tưng bừng trước ngõLớp đàn em hớn hở theo sauMẹ già bịn rịn áo nâuVui đàn con nhỏ rừng sâu mới vềTừ lưng đèoDốc núi mù cheCác anh vềXôn xao làng tôi bé nhỏNhà lá đơn sơNhưng tấm lòng rộng mởNồi cơm nấu dởBát nước chè xanhNgồi vui kể chuyện tâm tình bên nhauAnh giờ đánh giặc nơi đâuChiềng Vàng, Vụ Bản, hay vào Trị ThiênLàng tôi thắng lợi vụ chiêmLúa thêm xanh ngọn, khoai lên thắm vồngGiảm tô hai vụ vừa xongĐêm đêm ánh đuốc dân công rực đườngDẫu rằng núi gió đèo sươngSo máu anh nhuộm chiến trường thấm chi Bấm tay tính buổi anh điMẹ thường vẫn nhắc: biết khi nào về?Lúa xanh xanh ngắt chân đêAnh đi là để giữ quê quán mìnhCây đa, bến nước, sân đìnhLời thề nhớ buổi mít tinh lên đườngHoa cau thơm ngát đầu nươngAnh đi là giữ tình thương dạt dào Các anh điKhi nào trở lạiXóm làng tôiTrai gái vẫn chờ mongChờ mong chiến dịch thành côngXác thù chất núi bên sông đỏ cờAnh đi chín đợi mười chờTin thường thắng trận, bao giờ về anh? Lời hẹn xưa vang vọng bao giờ trở lại Đất nước Tác giả: Nguyễn Đình Thi Sáng mát trong như sáng năm xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày thu đã xaSáng chớm lạnh trong lòng Hà NộiNhững phố dài xao xác hơi mayNgười ra đi đầu không ngoảnh lạiSau lưng thềm nắng lá rơi đầy. Mùa thu nay khác rồiTôi đứng vui nghe giữa núi đồiGió thổi rừng tre phấp phớiTrời thu thay áo mớiTrong biếc nói cười thiết tha!Trời xanh đây là của chúng taNúi rừng đây là của chúng taNhững cánh đồng thơm mátNhững ngả đường bát ngátNhững dòng sông đỏ nặng phù sa Nước chúng taNước những người chưa bao giờ khuấtÐêm đêm rì rầm trong tiếng đấtNhững buổi ngày xưa vọng nói về!Ôi những cánh đồng quê chảy máuDây thép gai đâm nát trời chiềuNhững đêm dài hành quân nung nấuBỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu.Từ những năm đau thương chiến đấuÐã ngời lên nét mặt quê hươngTừ gốc lúa bờ tre hồn hậuÐã bật lên những tiếng căm hờn Bát cơm chan đầy nước mắt Bay còn giằng khỏi miệng taThằng giặc Tây, thằng chúa đấtÐứa đè cổ, đứa lột da... Xiềng xích chúng bay không khóa đượcTrời đầy chim và đất đầy hoaSúng đạn chúng bay không bắn đượcLòng dân ta yêu nước thương nhà! Khói nhà máy cuộn trong sương núiKèn gọi quân văng vẳng cánh đồngÔm đất nước những người áo vảiÐã đứng lên thành những anh hùng. Ngày nắng đốt theo đêm mưa dộiMỗi bước đường mỗi bước hy sinhTrán cháy rực nghĩ trời đất mớiLòng ta bát ngát ánh bình minh Súng nổ rung trời giận dữNgười lên như nước vỡ bờNước Việt Nam từ máu lửaRũ bùn đứng dậy sáng lòa. Màu tím hoa sim Tác giả: Hữu Loan "Nàng có ba người anh đi bộ đội Những em nàng Có em chưa biết nói Khi tóc nàng xanh xanh Tôi người Vệ quốc quân xa gia đình Yêu nàng như tình yêu em gái Ngày hợp hôn nàng không đòi may áo mới Tôi mặc đồ quân nhân đôi giày đinh bết bùn đất hành quân Nàng cười xinh xinh bên anh chồng độc đáo Tôi ở đơn vị về Cưới nhau xong là đi Từ chiến khu xa Nhớ về ái ngại Lấy chồng thời chiến binh Mấy người đi trở lại Nhỡ khi mình không về thì thương người vợ chờ bé bỏng chiều quê... Nhưng không chết người trai khói lửa Mà chết người gái nhỏ hậu phương Tôi về không gặp nàng Má tôi ngồi bên mộ con đầy bóng tối Chiếc bình hoa ngày cưới thành bình hương tàn lạnh vây quanh Tóc nàng xanh xanh ngắn chưa đầy búi Em ơi giây phút cuối không được nghe nhau nói không được trông nhau một lần Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím áo nàng màu tím hoa sim Ngày xưa một mình đèn khuya bóng nhỏ Nàng vá cho chồng tấm áo ngày xưa... Một chiều rừng mưa Ba người anh trên chiến trường Đông Bắc Được tin em gái mất trước tin em lấy chồng Gió sớm thu về rờn rợn nước sông Đứa em nhỏ lớn lên Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị Khi gió sớm thu về cỏ vàng chân mộ chí Chiều hành quân Qua những đồi hoa sim Những đồi hoa sim những đồi hoa sim dài trong chiều không hết Màu tím hoa sim tím chiều hoang biền biệt Có ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa Áo anh sứt chỉ đường tà Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu Ai hỏi vô tình hay ác ý với nhau Chiều hoang tím có chiều hoang biết Chiều hoang tím tím thêm màu da diết Nhìn áo rách vai Tôi hát trong màu hoa Áo anh sứt chỉ đường tà Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu... Màu tím hoa sim, tím tình trang lệ rớm Tím tình ơi lệ ứa Ráng vàng ma và sừng rúc điệu quân hành Vang vọng chập chờn theo bóng những binh đoàn Biền biệt hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím Tôi ví vọng về đâu Tôi với vọng về đâu Áo anh nát chỉ dù lâu..." Tím cả trời thương màu tím hoa sim Tháng năm ra trận Tác giả: Chính Hữu "Tháng năm trong làng đã mùa gặt Lòng dân sung sướng thóc mênh mông Có người đi lính, hiền như đất Mùa hạ tưng bừng, thương núi sông Một sớm mang về tin xuất trận Vội vàng súng đạn, nao nức lòng Ai về nhắn hộ cho thôn xóm Một đi là hẹn chẳng về không Mùa thu thây giặc chất sông núi Mùa hạ thây giặc phơi đầy đồng. Ai về cấy lúa trồng bông Cho lúa mau tốt, cho bông được mùa Trưa hè rụng lá bàng khô Tôi đi ra trận nghe hò bốn phương. Súng ơi! Súng đã theo tôi mùa thu Súng đi với tôi mùa hạ Theo tôi diệt hết quân thù Tôi nhớ thương người bạn cũ Miệng cười mắt nhắm nghìn thu. Súng nặng Đường dài Vai gầy Áo rách Nhưng sớm ra đi miệng nở cười. Mặt nóng bừng bừng theo nhịp trống Lòng nao nức rộn tiếng hoan hô Bờ tre em nhỏ đưa tay vẫy Hồn nở muôn sao phấp phới cờ..." Thơ về kháng chiến chống Mỹ Trường Sơn Ðông, Trường Sơn Tây Cùng mắc võng trên rừng Trường SơnHai đứa ở hai đầu xa thẳmÐường ra trận mùa này đẹp lắmTrường Sơn đông với Trường Sơn tây Một dãy núi mà hai màu mâyNơi nắng nơi mưa khí trời cũng khácNhư anh với em như nam với bắcNhư đông với tây một dải rừng liền Trường Sơn tây anh đi, thương emBên ấy mưa nhiều, con đường gánh gạoMuỗi bay rừng già cho dài tay áoRau hết rồi, em có lấy măng không? Em thương anh bên tây mùa đôngNước khe cạn bướm bay lèn đáBiết lòng anh say miền đất lạChắc em lo đường chắn bom thù Anh lên xe trời đổ cơn mưaCái gạt nước xua đi nỗi nhớEm xuống núi nắng về rực rỡCái nhành cây gạt nỗi riêng tư Ðường sang tây không phải đường thưÐường chuyển đạn và đường chuyển gạoÐông Trường Sơn, cô gái "Ba sẵn sàng" xanh áoTây Trường Sơn, bộ đội áo màu xanh Từ nơi em gửi đến nơi anhNhững đoàn quân trùng trùng ra trậnNhư tình yêu nối lời vô tậnÐông Trường Sơn, nối Tây Trường Sơn. Tình đôi bờ Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây >>> Khám phá thêm: Chùm thơ tình viết riêng cho Sài Gòn hoa lệ Nghĩa trang trong rừng đước Tác giả: Nguyễn Duy Ðắp cho anh nấm đất mặn nơi nàyNơi anh ngã muối ngấm vào vết đạnXót thịt xót xương, xót người nằm xuốngThủy triều lên nấm mộ cũng ngập chìm Rừng đước này chưa bao giờ lặng imLấn ra biển suốt ngàn năm bão tápNgười đất này chưa một ngày bình yênSống lau lách cả trăm năm giữ đất Người còn sống đi đón người đã khuấtXuống ghe đưa các anh về nghĩa trangTừ hoang vắng mọi ngả rừng, gốc rạchCác anh về đây ở thành xóm thành làng. Mút mắt là biển khơi và rừng đước đại ngànCồn cào gió và cồn cào sóng vỗGốc đước già tạc mộ chí cho anhCó đá của lòng người trong thớ gỗ. Hàng chữ đọng sơn như mắt người ứa lệNhư mắt người nhìn nhauNhư lời ai rơm rớm trên hàng hàng bia mộCó những người không quê ở Cà Mau! Dáng đứng Việt Nam Tác giả: Lê Anh Xuân Anh - niềm tự hào của tổ quốcAnh ngã xuống đường băng Tân Sơn NhấtNhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăngVà Anh chết trong khi đang đứng bắn Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng Chợt thấy anh, giặc hốt hoảng xin hàngCó thằng sụp xuống chân Anh tránh đạnBởi Anh chết rồi nhưng lòng dũng cảm Vẫn đứng đoàng hoàng nổ súng tiến côngAnh tên gì hỡi Anh yêu quýAnh vẫn đứng lặng im như bức tường đồngNhư đôi dép dưới chân Anh dẫm lên bao xác Mỹ Mà vẫn một màu bình dị, sáng trongKhông một tấm hình, không một dòng địa chỉAnh chẳng để lại gì cho Anh trước lúc lên đườngChỉ để lại dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ: Anh là chiến sĩ giải phóng quân.Tên Anh đã thành tên đất nướcÔi anh Giải phóng quân!Từ dáng đứng của Anh giữa đường băng Tân Sơn NhấtTổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân. Bài thơ về tiểu đội xe không kính Tác giả: Phạm Tiến Duật Không có kính không phải vì xe không có kínhBom giật, bom rung kính vỡ đi rồiUng dung buồng lái ta ngồi,Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng. Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắngNhìn thấy con đường chạy thẳng vào timThấy sao trời và đột ngột cánh chimNhư sa, như ùa vào buồng lái Không có kính, ừ thì có bụi,Bụi phun tóc trắng như người giàChưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốcNhìn nhau mặt lấm cười ha ha. Không có kính, ừ thì ướt áoMưa tuôn, mưa xối như ngoài trờiChưa cần thay, lái trăm cây số nữaMưa ngừng, gió lùa khô mau thôi. Những chiếc xe từ trong bom rơiÐã về đây họp thành tiểu độiGặp bè bạn suốt dọc đường đi tớiBắt tay qua cửa kính vỡ rồi. Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trờiChung bát đũa nghĩa là gia đình đấyVõng mắc chông chênh đường xe chạyLại đi, lại đi trời xanh thêm. Không có kính, rồi xe không có đèn,Không có mui xe, thùng xe có xước,Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:Chỉ cần trong xe có một trái tim. Bụi phủ chiến công bài thơ về tiểu đội xe không kính Cuộc chia ly màu đỏ Tác giả: Nguyễn Mỹ Tổ quốc cần họ biết sống xa nhauÐó là cuộc chia ly chói ngời sắc đỏTươi như cánh nhạn lai sắc hồngTrưa một ngày sắp ngả sang đôngThu, bỗng nắng vàng lên rực rỡ Tôi nhìn thấy một cô áo đỏTiễn đưa chồng trong nắng vườn hoaChồng của cô sắp sửa đi xaCùng đi với nhiều đồng chí nữa Chiếc áo đỏ rực như than lửaCháy không nguôi trước cảnh chia lyVườn cây xanh và chiếc nón trắng kiaKhông giấu nổi tình yêu cô rực cháy.Không che được nước mắt cô đã chảy Những giọt long lanh nóng bỏng sáng ngờiChảy trên bình minh đang hé giữa làn môiVà rạng đông đang bừng trên nét mặt- Một rạng đông với màu hồng ngọc Cây si xanh gọi họ đến ngồiTrong bóng rợp của mình, nói tới ngày maiNgày mai sẽ là ngày sum họpÐã tỏa sáng những tâm hồn cao đẹp!Nắng vẫn còn ngời trên những lá cây si Và người chồng ấy đã ra đi...Cả vườn hoa đã ngập tràn nắng xếNhững cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹGió nói tôi nghe những tiếng thì thào "Khi tổ quốc cần, họ biết sống xa nhau..."Tôi biết cái màu đỏ ấyCái màu đỏ như cái màu đỏ ấySẽ là bông hoa chuối đỏ tươiTrên đỉnh dốc cao vẫy gọi đoàn người Sẽ là ánh lửa hồng trên bếpMột làng xa giữa đêm gió rét...Nghĩa là màu đỏ ấy theo điNhư không hề có cuộc chia ly... Quê hương Tác giả: Giang Nam Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trườngYêu quê hương qua từng trang sách nhỏ:“Ai bảo chăn trâu là khổ?”Tôi mơ màng nghe chim hót trên caoNhững ngày trốn họcĐuổi bướm cầu aoMẹ bắt được…Chưa đánh roi nào đã khóc!Có cô bé nhà bênNhìn tôi cười khúc khích… Cách mạng bùng lênRồi kháng chiến trường kỳQuê tôi đầy bóng giặcTừ biệt mẹ tôi điCô bé nhà bên - (có ai ngờ!)Cũng vào du kíchHôm gặp tôi vẫn cười khúc khíchMắt đen tròn (thương thương quá đi thôi!)Giữa cuộc hành quân không nói được một lờiĐơn vị đi qua, tôi ngoái đầu nhìn lại…Mưa đầy trời nhưng lòng tôi ấm mãi… Hoà bình tôi trở về đâyVới mái trường xưa, bãi mía, luống càyLại gặp emThẹn thùng nép sau cánh cửa…Vẫn khúc khích cười khi tôi hỏi nhỏChuyện chồng con (khó nói lắm anh ơi!)Tôi nắm bàn tay nhỏ nhắn ngậm ngùiEm vẫn để yên trong tay tôi nóng bỏng… Hôm nay nhận được tin emKhông tin được dù đó là sự thậtGiặc bắn em rồi quăng mất xácChỉ vì em là du kích, em ơi!Đau xé lòng anh, chết nửa con người! Xưa yêu quê hương vì có chim có bướmCó những ngày trốn học bị đòn roi…Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đấtCó một phần xương thịt của em tôi. Người cắt dây thép gai Tác giả: Hoàng Nhuận Cầm Dây thép gai con cò không đậu đượcNghe tiếng ru hời, sao cò cứ bay xa.Anh cắt chúng đi cho con cò bay lạiTrong đêm khuya, tiếng vỗ cánh trên đầu. Thương cây cùng thương đất như nhau,Nên anh khóc khi nhìn cây nhựa chảy.Con sông gẫy và nhịp cầu cũng gẫyÐâu bóng em anh chải tóc hàng ngày. Cánh cò bay... cánh trắng... con cò bayGió từ cánh con cò nào thổi dậy.Ðất nước mình bao năm chia cắt đấyAnh nói gì trong hai bàn tay Và rơi xuống hàng rào thứ nhất!Cỏ lại hát những lời riêng của đấtNhựa lại về nối lại những cành câyCò ơi... về đây!... Ðừng bay, đừng bay. Anh đã cắt đến hàng rào thứ haiNhịp cầu gẫy bây giờ chưa liền lạiÐấy là nhịp cầu sang nhà bạn gáiCó bóng em anh soi xuống hiền hòa. Anh đã cắt sang hàng rào thứ baCon sông đứt khúc bây giờ lại chảyBong bóng mưa và những con cá nhảyTôm búng càng kỷ niệm mãi ngân rung... Ðã cắt đến hàng rào cuối cùng.Các đồng chí ơi, xung phong!Người cắt dây thép gai đã cắt xongÐứng dậy nghe đất nước núi sông mìnhBao năm cắt chia đang liền lại. Âm thầm dấn bước người cắt dây thép gai Giặt áo trên sông Bạch Ðằng Tác giả: Thi Hoàng Thắng Mỹ trận cuối cùngTa ra sông giặt áo Với sức nước nở nangVới tấm trời cao ráoThật mà sao kỳ ảoCon thuyền ơi, con thuyền! Giặt áo nào anh emHôm nay trời nắng đẹpNắng từ bể đông lênNước từ nguồn chảy xuống Quân Nguyên, quân Nam HánỞ ngược dòng thời gianNhững cái chết lưu vongNói gì trong cát lấm Phía Tràng Kênh đá ngóngPhía Thủy Nguyên lúa vờiChỉ dòng nước trôi thôiLòng sông thì vẫn đó Tấm áo đầy bụi đườngNhững tháng năm gian khổGiặt nước sông Bạch ÐằngGửi dòng sông bụi đỏ Nhận của sông lịch sửÐể không quên, đừng quênÐể thấm trong vải mềmMột dòng sông tâm khảm Bờ gió và bờ nắngHong đều cho áo khôThấy trời đất rộng xaKhi mặc vào tấm áo Hồn nước non thơm thảoNhư phù sa nhân từLàm tươi tốt lòng taTự lòng sông lớn ấy Gió sau lưng thổi dậyNghe Bạch Ðằng đi bên Lý ngựa ô ở hai vùng đất Tác giả: Phạm ngọc Cảnh Anh lớn lên vó ngựa cuốn về đâugặp câu hát bền lòng rong ruổi mãiđường đánh giặc trẩy xuôi về bến bãilý ngựa ô em hát đợi bên cầu hóa vô tận bao điều mơ tưởng ấybao câu hát ông cha mình gởi lạisao em thương câu lý ngựa ô nàysao anh nghe đến lần nào cũng vậysao chỉ thấy riêng mình em đứng đấychỉ riêng mình em hát với anh đây. Làng anh ở ven sôngsắp vào tháng tưmắt tình tứ rủ nhau về hội Gióngmùi hương xông nụ cười lên nhẹ bổngai chẳng ngỡ mình đang đi trong mâyai chẳng tin mình đang rong ngựa sắtcả một vùng sông ai chẳng hátsao không nghe câu lý ngựa ô này. Thế mà bên em móng ngựa gõ mê sayqua phá rộng duềnh doàng lên dợn sóngqua truông rậmđến bây giờ anh buộc võnggặp mối dây buộc ngựa gốc lim giàsuốt miền trung sông suối dày tơ nhệnsuốt miền trung núi choài ra biểnnên gập ghềnh câu lý ngựa ô qua. Anh đa tình nên cứ muốn lần theoxấu hổ gì đâu mà anh giấu diếmđêm đánh giặc mịt mù cao điểmvạch lá rừng nhìn xuống quê emmặt đất ra sao mà thúc vào điệu lýkhuôn mặt ra sao mà suốt thời chống Mỹlý ngựa ô hát đến mê ngườimỗi bước mỗi bồn chồn về đó em ơi. Hay vì làng anh ở ven sôngnhững năm gần đây tháng tư vào hội Gióngđã hát quen lý ngựa ô rồikhen câu miền trung qua truông dài phá rộngmóng gõ mặt thời gian gõ trốngkhen câu miền nam như giục như mờingựa tung bờm bay qua biển lúangựa ghìm cương nơi sông xòe chín cửatiếng hí chào xa khơi...hay em biết quê anh ngoài đócâu hát bắc cầu qua một thời quan họcâu hát xui nhau nên vợ nên chồnglý ngựa ô này hát theo đường đánh giặccó điều gì như thể ẩn vào trong? Em muốn về hội Gióng với anh khôngđể anh khoe với họ hàng câu lý ấyem muốn làm dâu thì em ở lạilý ngựa ô xin cưới sắp về rồiđồng đội của anh đã trọn mùa thắng giặccũng sắp về chia vui. Hào khí tung hoành lý ngựa ô ở hai vùng đất Thơ hay về kháng chiến Khoảng lặng yên tháng tư Tác giả: Ngô Thế Oanh Tôi chưa bao giờ gặp đâu một bầu trời như thếBầu trời trong cao rộng khác thườngNhững hàng me vừa mùa thay láSắc xanh non tuôn sáng những bờ đường Sau cơn mưa thành phố như gươngLấp lánh những tường nhà khuôn mặtNhững lá cờ trên những ô cửa sổ đỏ tươiNhững lá cờ... Không hiểu sao tôi bỗng rưng nước mắt Mặt trời thật giản dị trên caoQuân phục đẫm mồ hôi bụi khátNhững vòm sao cao vút trên đầuCụm mây trắng tinh di động về đâuĐồng đội của tôi đồng đội của tôiNói gì được nữa đây trong buổi mai toàn thắngBỗng thấm thía hơi ấm bàn tay bạnĐất dịu mát dưới chân không sao thốt lên lời Khoảnh khắc thành phố đường lặng yênLặng yên hàng câyLặng yên vòm trờiLặng yên những căn nhàLặng yên những lá cờ trong nắngLặng yên nét cười thắm sâu mắt bạn Khoảnh khắc thành phố như mặt biểnRồi tất cả trào lên cuồn cuộn thuỷ triều Thư gửi mẹ Tác giả: Trần Đăng Khoa Nỗi lòng gửi mẹMẹ ơi, có thể trong cuộc chiến đấu nàyCon sẽ ngã xuốngNgã xuống bình thường Như bao đồng đội của conĐể mái nhà gianh mẹ được yên ảDưới sắc nắng vàng...Và, có thể là, sáng mai bừng mắt ra Mẹ sẽ nhận về một tờ giấyNhư nhiều bà mẹ ở làngTờ giấy mỏng manhNhưng lại nặng hơn ngàn tấn bom Trút xuống tuổi già của mẹCho dù thế, mẹ cũng đừng khóc nhéCon không chết đâuXin mẹ cứ đọc Kiều Cho căn nhà trở lại yên tĩnhDưới bóng cây bảng lảng hoàng hônXin mẹ cứ ngồi tựa cửa chờ conNhư những ngày xưa Mỗi chiều đi học vềVà mẹ lại lắng ngheTiếng bước chân bầy trẻ nhỏChúng ôm sách, bá vai nhau, rúc rích cười Đi ngang qua cửa sổĐi ngang qua chiềuYên tĩnhVà đêm xuống Đầy nhàĐầy vườnĐầy cả bầu trời Đêm ấm áp và mượt như lụa Xin mẹ đừng khép cửaĐể gió vàoGió hát trong căn nhà của mẹNhững khao khát của trời mây Và mẹ sẽ thiếp đi lúc nào không hayĐến nỗi mẹ chẳng biết đượcThằng con trai mẹ vềTrong làn gió mát Làn gió đã đi khắp trái đấtHát ru những bà mẹ không con... Nỗi niềm chiến sĩ trong thư gửi mẹ >>> Khám phá thêm: Những vần thơ mộc mạc viết về con gái Thái thân thương Về với mẹ thôi Tác giả: Cao Hùng Cường Hoà bình rồi, ta về với mẹ thôi...Con đang đợi, vợ đang chờ bên cửaBên gia đình, đón bao niềm vui nữaCùng xóm làng, nhen ngọn lửa tình người. Hoà bình rồi, đời lại rộn tiếng cườiCuộc sống yên vui, sáng ngời đôi mắt Đồng đội tìm nhau, niềm vui gặp mặtTa lại cùng nhau, hái nhặt yêu thương. Ôi hoà bình, hai tiếng tưởng xa xôiĐến bất chợt, niềm vui sao nhanh quáNhững mất mát, đau thương không thể xóaTheo mãi trong đời, người lính chúng ta... Xin đặt lên mộ Đồng đội, những vòng hoaNhững chiến công, dành các anh tất cảCuộc sống sau này, bộn bề vất vảKhông thể quên, người đã ngã hôm nay... Lính chiến gặp nhau Tác giả: Nguyễn Đình Huân Hơn bốn chục năm sóng gió phong baCả hai anh vẫn cứ là chiến sĩNhư ngày xưa bên nhau thời đánh MỹRừng Trường Sơn thành Quảng Trị năm xưa. Những người lính đã từng trải nắng mưaCó những trận đánh như đùa mà thắngNay gặp nhau hai mái đầu bạc trắngVẫn vẹn tròn với nghĩa nặng tình quê. Nhớ cánh cò nơi xóm nhỏ chân đêBến sông xưa ai đã thề yêu mãiNụ hôn đầu trao cho cô bạn gáiHẹn ngày về mùa hoa cải vàng bông. Chẳng nhắc về những đóng góp chiến côngNhắc đồng đội những đứa không còn nữaNằm lại rừng sâu một thời khói lửaNhững anh hùng mãi mãi thuở hai mươi. Khi chia tay ôm nhau nở nụ cườiThắm thiết như xưa của người lính chiếnHào sảng vô tư thiệt tình lưu luyếnHai người lính già mãn nguyện bên nhau. Có một thời như thế Tác giả: Trần Bá Căn Có một thời như thế chẳng hề quênLà người lính - người quân nhân cách mạngDẫu chiến tranh nhưng tâm hồn lãng mạnDấu tâm tình trong đáy cóc ba lô. Có một thời cháy bỏng những mùa khôRừng Tây Nguyên cây trút tàn chiếc láCòn vũng nước cũng tranh nhau vội vãThú với người tranh thủ uống thay nhau. Rất nhiều lần nén chặt nỗi buồn đauKhi đồng đội máu tuôn trào gục xuốngTrong chiến tranh dẫu rằng không ai muốnVì biên cương mà chấp nhận hy sinh. Có một thời vì tổ quốc quên mìnhVẫn nhớ thương một bóng hình kiều nữVẫn khát khao một tình yêu lắm chứ !Bởi bản năng tạo hoá đã ban rồi. Có một thời để nhớ mãi trong tôiĐã tiến bước dưới quân kì quyết thắngBất chấp đạn bom, kể chi trời mưa nắngSúng chắc tay- thời đó mãi sao quên. Có một thời... Đồng đội mãi gọi tên....! Vang vọng oai hùng có một thời như thế Bộ đội màu xanh Tác giả: Phan Huy Hùng Cơn mưa rừng suối khe hung dữQuét tan nhà cửa, chia cắt dânCác anh áo xanh màu Tổ quốcHàn đắp vết thương nối xóm làng. Sao trên mũ tỏa ánh hào quangNhư năm ngón tay Bác Hồ chỉ lốiDân như nước nuôi cá bộ độiKhông một ai có thể tách rời! Hoà bình giặc núp khắp mọi nơiLấp niềm tin bao người lạc hướngMàu áo xanh gieo mầm sự sốngTình quân dân càng đẫm sắc màu. Đánh giặc nội xâm không súng gươmBằng nhân nghĩa, trái tim trong sạchNhững quốc nạn dần dần lẩn tránhBộ đội vì dân khi Tổ quốc cần … Các anh là trụ cột của thời gian Bộ đội áo xanh không phai màu đất nướcTrái tim yêu máu căng lồng ngựcBám đất, giữ trời sáng rực tuổi Xuân! Thơ về kháng chiến không chỉ là lời kể lịch sử mà còn là khúc ca bất tử về lòng yêu nước. Những vần thơ ấy giúp thế hệ hôm nay hiểu, trân trọng và tự hào về quá khứ hào hùng của cha ông.