Điện Biên trong thơ - Đất thiêng ghi dấu một thời oanh liệt

Điện Biên – vùng đất thiêng nơi ghi dấu chiến thắng lẫy lừng năm 1954, luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca. Những vần thơ về Điện Biên không chỉ tái hiện một thời oanh liệt mà còn gửi gắm lòng biết ơn sâu sắc đến thế hệ cha ông đi trước. Cành phong lan bể Tác giả: Chế Lan Viên Ngoảnh đầu chào Điện Biên Ngoảnh đầu chào Giơ-ne Ngoảnh đầu chào trăm nơi máu Đảng và dân ta đã đổ Cho sáng nay chân ta về dẫm lại đất nơi này Vâng, tôi yêu những nơi đá cộc cây cằn Tổ quốc như bà mẹ nghèo thì thào cùng tôi qua nước mắt Những rừng vàng bể bạc Tôi cũng yêu những nơi thân thể chín đầy Như tháng Giêng hai mình xuân trái chín Mỗi trái đào mọng đỏ gọi lòng ta Hồng Quảng, Hồng Gai là nơi ấy! Cẩm Phả, Cửa Ông là nơi ấy! Vùng Mỏ - Vùng Thơ là nơi ấy! Vàng của ta chôn dưới bước ta đi Đi trăm nơi đến nơi này bỗng thấy Mười năm ở trong tay giặc cướp Sáng hôm nay ta lấy trở về Sách vở cha ông xưa chưa từng nói đến Chỉ có Cô Tô! Chỉ có Tầm Dương! Chỉ nghe Xích Bích Ngòi bút xưa không hề viết: Hồng Gai Máu thịt cha ông theo gió tủi trăng buồn mà mất tích Đây, hồn thơ thời đại đợi ta đây Xanh biếc màu xanh, bể như hàng nghìn mùa thu qua còn để tâm hồn nằm đọng lại Sóng như hàng nghìn trưa xanh trời đã tan xanh ra thành bể và thôi không trở lại làm trời Nếu núi là con trai, thì bể là phần yểu điệu nhất của quê hương đã biến thành con gái Mỗi đêm hè, da thịt sống sinh sôi Ôi! Hay chính lòng ta là bể? Đến đây nằm để yêu gần, yêu sát mỗi tầng than Thoảng tí gió, gợn màu mây, nhạt tí nắng, ửng sắc trời, ló vầng trăng, hay chỉ vô tình là con chim bay, con cá đớp Bể đổi thay như lòng ta thay mùa, thay cảm xúc Lật từng trang mây nước lạ lòng ta Câu chuyện Ngư phủ lạc Đào Nguyên, ai còn tin được nữa Sương phủ nhẹ cánh cành phong lan bể rung rinh Nhưng kìa! Thuyền đánh cá! Thuyền thơ! Hay cánh bướm? Ai gọi đi mà im lìm không tiếng gọi? Lắng nghe! - Thôi, chính tiếng chân trời... Nếu quả thật chân trời! - Cho lòng ta đi với chút! Tôi muốn đến chỗ nước trời lẫn sắc Nơi bốn mùa đã hóa thành thu Nơi đáy bể những rừng san hô vờ thức ngủ Những rừng rong tóc xõa, lược trăng cài Nơi những đàn mây trắng xóa cá bay đi Cá vào hội xòe hoa mang áo đẹp Cá nục, cá chuồn, cá chim, không phải chim đâu, cá hồng hồng sắc vẩy Con cá song cầm đuốc dẫn thơ về Nơi nghìn thứ cá nức lòng sinh sôi vì thợ mỏ Cho bát canh rau từ nay thêm chất ngọt Những cánh tay người thêm chất máu Cho mùa than như suối lớn Từ đèo cao chảy mạnh những guồng than Phải đâu lên rừng mới hái được hoa phong lan Ta ra bể! Hoa chờ ta giữa núi Hạ Long! Bái Tử Long rồng đã khuất rồi, chỉ còn có đá Những đêm trăng đá suy nghĩ như người Khi xuân đến, đá động lòng thương nhớ Khi hè gọi, đá xôn xao trong dạ đá... Hoa phong lan tím hồng rủ bướm đến từng đôi... Không ai nhớ nữa thời xưa kia đã đi làm giặc Chỗ hang thổ phỉ tàu ô, nay thắp ngọn lửa chài Thôi! Ta nhớ đất liền rồi! cho ta về lại đất Ngọn buồm ta đã muốn quay lưng Chân trời không ở trước mặt ta, mà sau lưng ta những thành phố, những tầng than thành chân trời kêu gọi Ta vừa nghe thấy tiếng kêu Ôi tiếng kêu một nửa than đen, một nửa hồng mái ngói... Của những thành phố như tổ ong mênh mông sắp bám vào đá núi Mà mỗi con ong cần lao làm mật, làm than trong mỗi căn nhà Những thành phố như rồng xưa lên cạn khoanh mình nghe lại bể Nghe tiếng thúc giục của trăm lớp sóng cuộc đời không ngừng không nghỉ Rồng vui lây, muốn nhả ngọc xưa làm trái ngọt nuôi người Hồng Gai! Cẩm Phả! Cửa Ông! Hà Lầm! Hà Tu! Bàng Danh! Uông Bí! Những thành phố măng non chưa sống hết cuộc đời thành phố Những chất than đã thành thi tứ tỏa trên đầu... Chất than hun dưới chỗ nằm làm cho hoa và mặt người đậm sắc Giọng người, giọng chim, tiếng xe, tiếng máy rồ lên trong gió vì nghe trong máu nóng hơi than Than! Than! Than! Than! Than! Than! Nắng sáng, sương chiều, mặt trời ban trưa, vầng hồng ban mai, mặt trăng đầu hôm, mặt trăng giữa tối... Cho đến một vì sao xa, rất xa Cũng theo than mà nhấp nháy Còn ai yên ổn vì than! Mười hai giờ than đổi thay sắc màu như hồn thi sĩ hôm qua quen nay đã lạ Những thành phố như những bài thơ luôn luôn đổi tứ với màu than… Chiều thu Tác giả: Nguyễn Bính Thăm thẳm trời xanh lộng đáy hồ, Mùi hoa thiên lý thoảng chiều thu. Con cò bay lả trong câu hát, Giấc trẻ say dài nhịp võng ru. Lá thấp cành cao gió đuổi nhau, Góc vườn rụng vội chiếc mo cau. Trái na mở mắt, nhìn ngơ ngác, Đàn kiến trường chinh tự thuở nào. Lúa trổ đòng tơ, ngậm cốm non, Lá dài vươn sắc lưỡi gươm con. Tiếng chim mách lẻo cây hồng chín, Điểm nhạt da trời những chấm son. Hai cánh chia quân chiếm mặt gò, Bê con đùa mẹ bú chưa no. Cờ lau súng sậy giam chân địch, Trận Điện Biên này lại thắng to. Sông đỏ phù sa, nước lớn rồi, Nhà bè khói bếp lững lờ trôi. Đường mòn rộn bước chân về chợ, Vú sữa đầy căng mặt yếm sồi. Thong thả trăng non rựng cuối làng, Giữa nhà cây lá bóng xiên ngang. Chiều con, cặm cụi đôi ngày phép, Ngồi bẻ đèn sao, phất giấy vàng. >>> Xem thêm tại: Tuyển chọn thơ hay về Lào Cai - Miền núi non hùng vĩ Chim lượn trăm vòng Tác giả: Chế Lan Viên Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (Tố Hữu) Tâm hồn tôi khi Tổ quốc soi vào Thấy ngàn núi trăm sông diễm lệ Con ngọc trai đêm hè đáy bể Uống thủy triều bỗng sáng hạt châu Chim đang bay dừng cánh giữa ngày đau Tôi vắng đến bên mình Tổ quốc Nhưng mỗi ngày tim tôi vẫn mọc Theo vầng dương trên đất nước mỡ màu Tôi trở lại giữa rừng sâu Việt Bắc Chim bắt-cô ơi! đâu chỗ Bác ngồi? Đây có phải vườn tăng gia của Bác? Mỗi tấc rừng đều có ánh dương soi Tôi đến trước đồi Điện Biên rực lửa Cỏ mùa xuân che láp chỗ anh nằm Đất Tổ quốc quý từng dòng máu đổ Hết một mùa chiến dịch, lại thành xuân Tôi đến cả những vùng xưa chẳng đến Mây trời Miên trời Việt nối biên thùy Rừng thốt nốt ủ đoàn quân tình nguyện Mẹ già Miên giấu lệ tiễn con đi Đây bát ngát Trường Sơn nằm ở giữa Hai chị em Lào - Việt hai bên Rừng tươi mát như mẹ hiền lắm sữa Nghìn chiến khu từng nương bóng mẹ hiền Tôi về giữa miền Nam trời của mẹ Miền Nam ơi! Nửa vạt áo mưa dầm Mỗi chiến công hay từng giọt lệ Đều xóa dần núi cách sông ngăn Ngày sinh nhật tháng Năm đồng Bắc Bộ Lúa chiêm phơi chiếu bạc chiếu vàng Khắp trung châu những xóm làng thoát khổ Hết đêm rồi, đời lật dở qua trang Trời xanh ngắt bóng chim lượn trăm vòng tung bay Tôi ra bể cá nồng hơi gió bể Sóng du dương ca đất nước mạnh giàu Chim bạn hữu rực bay cờ quốc tế Đây tương lai như hải cảng lắm tàu Ôi! tương lai như hải cảng lắm tàu Những con tàu chở đầy hạnh phúc Ôi! tương lai như mùa chiêm lắm thóc Lắm tiếng cười, lắm cánh bồ câu Hà Nội - Nam Quan dây đàn vĩ đại Đường đi Nam bánh sắt tiến lên dần Ga chết rồi, tàu kêu ga sống lại Cầu trỗi mình theo nhịp búa trăm cân Đời lớn lên rồi cổ quàng khăn đỏ Xe như ong bay mật đến công trường Mùi gỗ mới quyện màu sơn ngói đỏ Ống khói dài như những cánh tay vươn Đất quê hương một ngày tôi qua suốt Đêm ngủ nghe thơ náo động tâm tình Chiếc thuyền gỗ uống nhiều gió nước Nghe đất trời thở bốn xung quanh Tôi yêu quá! Cuộc đời như con đẻ Như đêm xuân người vợ trẻ yêu chồng Tôi nối với bạn bè như với bể Cả lòng tôi là một dải sông Hồng Cánh chim câu đêm bay về tổ nghỉ Gắng thấy thêm cây thêm bãi thêm rừng Cánh thơ tôi thoát khỏi phòng nhỏ bé Lượn trăm vòng trên Tổ quốc mênh mông. Thóc mới Điện Biên Tác giả: Chế Lan Viên Nghĩa trang Chói chang Sắc vàng Một mùi hương vời vợi Đang bay đầy nghĩa trang Nhà dân chật Dân lên đây phơi thóc Thóc của dân Che kín mộ anh hùng Nhớ ngày nào Các anh đi đánh giặc Bảo vệ mùa Về sống ở trong dân Tô Vĩnh Diện, Trần Can Mộ anh Giót, anh Đàn Năm trăm mộ anh hùng ngời chói thóc Dưới đồi xa Pháo thù gục mặt Lúa đã chín Chỗ tầm câu đại bác Lúa chín thơm Đầy một sắc trưa vàng Nghĩa trang… … Thời gian… Hạt thóc Nên vàng Như tình của nhân dân ủ ấp… Cầm hạt thóc trên tay Nặng máu người đã khuất … Lại nghĩ về phương Nam. Bao giờ trở lại Điện Biên Tác giả: Đỗ Quốc Thuấn Bao giờ trở lại Điện Biên Say mùa ban nỏ trắng triền núi xanh Bao giờ trở lại Mường Thanh Vượt Pha Đin, với khúc “Hành quân xa” Bước xoè còn lẫn nét hoa Dáng người tạc đá, dáng nhà nép mây, Rượu cần uống mấy cho say Chỉ bâng khuâng một nét mày cong cong Đêm vui rộn rã chiêng cồng Hội reo lửa trại bập bùng đuốc hoa Trăng còn treo đỉnh non xa, Đã dồn vó ngựa, tiếng gà rộn đêm. Bao giờ trở lại Điện Biên Khăn Piêu còn có vẹn nguyên sắc chàm? Ngập ngừng nửa khẩu cơm lam Năm mươi năm vẫn ngập tràn nhớ thương. Lòng cứ hỏi bao giờ trở lại Điện Biên thân thương Điện Biên - Một khoảng lặng Tác giả: Trần Thuyên Chắc gì còn trở lại lần sau, Chút định mệnh người vùng cao vẫn nói: “Đi khỏi Điện Biên là người khuất núi.” Ơi miền Tây! Tôi đến bao lần Bởi đất đỏ cứ níu chân tôi lại, Hay hồn thiêng giăng giăng mờ sương khói Trên Nghệ An, Thanh Hóa, Thái Bình Lạng Sơn, Tuyên Quang, Cao Bằng,Bắc Cạn, Hay Thái Nguyên, Phú Thọ, Hòa Bình… Những nấm mồ chiến sĩ vô danh Như vùi khuất nghìn cân thuốc nổ (Đêm công đồn, đất lở, trời long.) Đứng nơi đây ai cũng hóa lưng còng, Lệ tuôn chảy nhức căng đôi bờ mí, Đỏ hương trầm , chưa gọi được tên anh. Người ngã xuống mới là người sống mãi, Di sản Việt Nam - Lương tri thời đại Tim vẫn đập 54 bậc đài Chiến Thắng Mắt dõi nhìn đường 7 tháng 5, Lời thủ thỉ chiều chiều dòng Nậm Rốm, Nỗi nhớ quê nhà gửi hương lúa Mường Thanh, Nét trầm mặc ba trăm năm Bản Phủ, Giữa vòng tay ban trắng, núi rừng xanh. Trời Điện Biên mây trắng Tác giả: Anh Ngọc Trời Điện Biên mây trắng Trắng như màu hoa ban Màu áo cô gái Thái Khuy bạc sáng hai hàng Trời Điện Biên mây trắng Trắng như màu cơm lam Màu lững lờ khói bếp Bay trên mái nhà sàn Trời Điện Biên mây trắng Trắng màu khói na pan Màu khói bom, khói đạn Đọng đến giờ chưa tan Trời Điện Biên mây trắng Màu những lá cờ hàng Một chiều bay trắng đất Trắng trời như khăn tang Trời Điện Biên mây trắng Màu mộ chí hàng hàng Màu bạc đầu bạn cũ Tìm nhau trong nghĩa trang Trời Điện Biên mây trắng Màu xương trắng đồi hoang Trời Điện Biên mây trắng Trắng hoa lau bạt ngàn... Trời Điện Biên mây trắng Trời Điện Biên mây trắng Trời Điện Biên mây trắng Bồng bềnh trôi nhẹ trời Điện Biên mây trắng Tuần Giáo quê tôi Tác giả: Hoàng Ngọc Hải Tuần Giáo quê tôi cảnh núi đồi Hoa Ban, Đào thắm lộc đâm chồi Khèn Mông gọi bạn về chơi hội Tính tẩu mời ta đến sánh đôi Còn ném giao duyên tình thắm thiết Kéo co kết bạn nghĩa đầy vơi Lau trắng Điện Biên Tác giả: Mai Nam Thắng Ngược những mùa ban Nà Sản, Cò Nòi Những Mai Sơn, Thuận Châu, Tuần Giáo… Đã hoen rỉ những cỗ tăng, tháp pháo Vẫn bời bời lau trắng bạt ngàn lau… Vẫn tinh khôi màu trắng thủa ban đầu Trùng điệp cỏ lau chắn che bờ cõi Nhắn nhủ gì mà rì rào không mỏi Sáu mươi năm tiếp nối bốn ngàn năm! Để ngày ngày Bản Kéo, Him Lam Độc Lập, Noong Nhai, Mường Thanh, Hồng Cúm… Lau xao xác bạt ngàn bia mộ trắng Hóa vầng mây che bóng các anh nằm… Ơi những hồn lau từ Pác Bó cội nguồn Một sớm Nguyên Bình xếp thành đội ngũ Bữa cơm nhạt thay những lời tuyên thệ Nên Nà Ngần, Phai Khắt buổi xuất quân… Ơi những hồn lau mái lán Tỉn Keo Dõi theo bóng Tướng quân tại ngoại Rừng Mường Phăng trăng sao tỏ lối Cờ lau reo tin thắng trận bay về… Cờ lau reo rạo rực đêm xòe Áo cóm, khăn piêu, điệu chèo, hò sông Mã… Ngàn lau đung đưa quanh bập bùng bếp lửa Nhịp “Kết đoàn” nối nhịp ngàn lau […] Ôi diệu kỳ lau trắng Điện Biên Hóa mây trắng Ba Đình soi cỏ biếc Hóa lớp lớp sóng bạc đầu thao thiết Vỗ đêm ngày Hoàng Sa, Trường Sa… Như nỗi niềm ký thác của ông cha Như Đất nước trường sinh tươi tốt Như người lính ngàn đời bên cột mốc Lau vĩnh hằng trong cõi Nhân Dân! Về thăm Điện Biên Tác giả: Văn Liêm Về thăm Điện Biên sau bao ngày mong ước, Rừng núi mơ màng trong sắc Hoa Ban… Nhớ tiếng hát năm xưa “Giải phóng Điện Biên, Bộ đội ta tiến quân trở về giữa mùa hoa nở…” Sương sớm phủ Mường Thanh mờ tỏ, Lán Đại tướng chỉ huy nép mình trong cây cỏ, Còn văng vẳng đâu đây tiếng hò kéo pháo, Đoàn dân công hăm hở đẩy xe thồ… Đồi Him Lam còn ghi chiến công xưa, Xe tăng địch cháy bung xích sắt. Hầm Đờ Cát nằm sâu dưới lòng đất Cũng rung lên trong tiếng pháo gầm… Điện Biên bây giờ - Thành phố trẻ sắc xuân Đoàn Pì-noọng rộn rang mầu áo mới Em về đâu? Cho anh theo với! Kẻo lạc đường giữa đồi núi đầy hoa… Hẹn ngày trở lại về thăm Điện Biên cùng em >>> Xem thêm tại: Tuyển chọn thơ hay về Tây Bắc - Vùng đất sương giăng kỳ vĩ Bài ca biên giới Tác giả: Nguyễn Ngọc Hoàn Tuần tra trên dải đất biên cương Vách đá cheo leo gió tản sương Năm tháng trọn tình cùng mốc giới Ngày đêm vẹn nghĩa với quê hương Khó khăn vững chí lòng son sắt Gian khổ bền gan dạ chẳng vương Tay súng vững vàng yên xã tắc Bài ca biên giới hát trên đường. Trở lại Điện Biên Tác giả: Nguyễn Hưng Hải Nhớ lần trở lại Điện Biên Sững sờ đỉnh dốc Pha Đin nhìn trời Chèn lưng cứu pháo đâu rồi Pháo thì cứu được mà người nằm đâu Trắng như mây trắng trên đầu Hàng bia mộ trắng một màu đau thương Máu xương đã lát thành đường Nhẹ chân thôi, những đau buồn chưa qua Điện Biên trong buổi chiều tà Nhìn ông như thể người cha dịu hiền Dừng chân đỉnh dốc Pha Đin Đau cho ông cả cái nhìn sau lưng Bẻ ghi, tàu chẳng chịu dừng Nhẹ chân mà vẫn đau từng khớp chân Nước thì xa, lửa thì gần Tháng năm đi mãi còn nhầm lối quen Tự ông là một ngọn đèn Soi cho người biết Điện Biên thế nào Không che được gió lọt vào Bao lần ngỡ tắt cả sao lẫn đèn Đi cùng ông đến Điện Biên Mới hay đỉnh dốc Pha Đin lầy bùn Nhìn ông đỉnh dốc mà run Nhìn ông đáy vực mà chùn bước đi Ngã vì cây chẳng biết quỳ Lá không biết lạy, hoa thì cứ thơm Ngã vì đường phủ rạ rơm Lưới giăng từ những ao chuôm, ngách đầm Cầm tay mà kẻ khác giằng Đằng sau chiếc ghế ai cầm đi đâu Còn kia Nguyễn Trãi rơi đầu Nguyễn Du ứa lệ nỗi đau thân Kiều Gửi lòng theo tiếng thông reo Sông xa mà nổi bọt bèo ao quê Dốc Pha Đin lắm người đi Dốc Pha Đin ít người về, vì sao? Nhìn ông, tôi thấy núi cao Biển sâu trước mặt, trăng sao đầy trời Ngậm ngùi ông nói với tôi Nhẹ chân thôi, máu xương người tháng năm… Ở đâu đồng đội đang nằm Ở đâu đồng đội đang cần miếng cơm Ở đâu đồng đội đang buồn Ở đâu đồng đội cùng đường, ở đâu…!? Nhìn lên mây trắng trên đầu Dưới chân cũng trắng một màu bi thương Máu xương đã lát thành đường Từ Điện Biên tới Sài Gòn bao xa Đã đi hết cả đời cha Đời con cũng hết chưa qua lối mòn Giếng trong nước đục từ nguồn Bão Trường Sa xoáy cả đường cũng trôi Về thôi Tướng Giáp. Mưa rơi… Dốc Pha Đin lại đoàn người đang lên Đến đâu thì gặp Điện Biên Đến đâu thì đến nỗi niềm như ông Xa gần kẻ thắp, người không Nép hương cháy tự nỗi lòng nào đây Chụm tay trên đỉnh dốc này Thắp cho cả những ngàn ngày lăn lê Bâng khuâng suốt dọc đường về Đến đâu thì hết tái tê đêm rằm Nỗi niềm Đại Tướng bao năm Ba Đình nắng đẹp trời trong mà buồn Tây Hồ vọng lại tiếng chuông Lẫn trong hoa sữa mùi hương năm nào Chiếc khăn tay đã gói vào Mở ra vẫn cứ ngạt ngào hoa ban Đâu rồi Hồng Cúm, Him Lam Trời xanh, mây trắng, nắng vàng ở đây Nếu năm ấy bại trận này Còn đâu có được cờ bay Sài Gòn Còn đâu bát ngát con đường Lướt xe trên mặt máu xương mà cười?! Đường về thơm ngát trở lại Điện Biên ngày mới Dù năm tháng có trôi qua, Điện Biên vẫn sống mãi trong tâm hồn người Việt như biểu tượng của tinh thần quật cường. Những vần thơ về Điện Biên là lời nhắc nhở về một quá khứ hào hùng, thôi thúc thế hệ sau gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử quý báu.