Thơ về cách mạng - Bản anh hùng ca bất tử của dân tộc

Thơ về cách mạng Việt Nam không chỉ là ký ức của một thời chiến đấu oanh liệt, mà còn là tiếng lòng yêu nước cháy bỏng của thi sĩ. Những vần thơ ấy góp phần làm sống dậy hào khí và lòng tự hào dân tộc. Chiến dịch Điện Biên Phủ trong thơ cách mạng Bảo vệ lực lượng để chiến đấu thắng lợi Tác giả: Đặng Ái Cấp trên đã dạy chúng ta Bảo vệ lực lượng để mà thắng Tây. Lạ gì đế quốc xưa nay Do thám, biệt kích, tàu bay bà già. Đêm ngày dò xét chúng ta Để lộ bí mật ắt là bị bom… Cách đây chừng độ mấy hôm Có đơn vị X nấu cơm ban ngày. Ăn xong cho lệnh đi ngay Đồng quang, trời nắng ban ngày cứ qua. Bà già khuất núi bay ra Thấy đơn vị X kéo qua cánh đồng; Sè sè nó lượng một vòng Gọi bốn hen cát tấn công một hồi. Thương vong mất một số người Cấp trên lãnh đạo kịp thời kiểm tra: Chủ quan cán bộ mà ra Bảo mật lơ là thiệt hại không đâu Gương trên ta nhắc nhở nhau Kinh nghiệm xương máu, dám đâu lơ là Nhớ trên lại nhắc chúng ta Bảo vệ lực lượng để mà thắng Tây. Lời thơ bảo vệ lực lượng để chiến đấu thắng lợi vang vọng Cờ trắng Tác giả: Tạ Hữu Thiên Từ hôm quân ta tấn công Điện Biên liên tiếp mất phăng hai đồn; Ngụy, Âu đều rúc xuống hầm Ngày đêm chẳng có một thằng ló ra. Khu D sợ lộ, hạ cờ Tam tài xếp xó, cột trơ giữa đồn; Phi công địch cũng hoảng hồn Thả dù bừa bãi để chuồn cho mau; Có một dù lụa trắng phau Lửng lơ rơi xuống mắc đầu cột kia. Gió đưa dù trắng phất phơ Khác nào như ngọn cờ thua, cờ hàng; Nhìn cờ lũ giặc hoang mang Nhưng không một đứa cả gan ra ngoài; Chiếc dù trắng cứ đùa dai Gió đưa “cờ’ phất phơ hoài thảm thê. Quân ta vây hãm bốn bề Nhìn cờ trắng ở khu D mỉm cười; Cười rằng: Tây hỡi, Tây ơi! Trước sau bay cũng đi đời nhà ma!. Đạn Tây lại giết Tây Tác giả: Lê Kim Tụi lính Tây ở Điện Biên Phủ, Bị ta vây ăn ngủ không yên; 8 giờ tối đã tắt đèn Lăm lăm súng đạn ở bên cạnh người! Thiết quân luật khắp nơi đồn trại Cấm không ai ra khỏi nhà hầm; Dẫu rằng tứ phía kín bưng Lũ Tây hốt hoảng đêm nằm vẫn lo. Động một tiếng nhỏ to sột soạt Là bắn tràng hàng loạt liên thanh; Một đêm gió mát trăng thanh Khắp vùng đồng ruộng hiền lãnh như không. Có thằng đội dáng chừng thổ tả, Bụng chương phềnh nhăm nhó kêu la; Rón chân mở cửa mò ra Tìm nơi tháo cống cho qua cơn buồn. Không đèn đóm lom khom như khỉ Ôm bụng dò hố sí phát ra; Lênh khênh chân nọ chân kia Thụt ngay xuống hố bét nhè những phân. Miệng cáu kỉnh kêu rầm lên “Mẹc”! Bật lửa soi cho biết mô tê; Trong đồn nửa tỉnh nửa mê Nghe động lại thấy lập lòe lửa soi. Thế là nổ liên hồi súng máy Thằng đội Tây vội nhảy xuống chờ; Lính trong đồn vẫn không ta Càng kêu càng bắn như mưa trên đầu. Súng nổ một hồi lâu rộn ra Rồi lính Tây lại ngủ lại mê Sáng bừng mắt dậy “Ô kìa” Thằng đội chết cứng bết bê cứt vàng Khúc ca đạn Tây lại giết Tây vẫn vang dội Lững lờ dù hạ đến tay chúng mình Tác giả: Phác Vân Từ hôm bộ đội bao vây Điện Biên bọn giặc hàng ngày đói meo. Đói đến nỗi lính theo quan đội Bắt chuột về nướng vội mà ăn; Sáng qua đang lúc băn khoăn, Chuột trù cũng hết biết lần cái chi. Bỗng có tiếng ầm ì vọng lại, Trong mây mù thò cái may bay; Chó vàng cùng với chó Tây Vẫy đuôi nhảy cẫng vỗ tay reo hò. Thằng quan sáu cũng bò ra cửa Hau háu nhìn dù mở lung tung; Thằng nào thằng ấy vui mừng Ngờ đâu ta nổ pháo “đùng” cạnh bên. Thằng cụt tay mồm rên ứ hự Thằng mất đầu nằm lử quay đơ; Thằng chưa bị đạn chạy xô Vào hầm trống ngực đập như trống làng. Lại trên không đoàng đoàng cao xạ Thằng phi công càng sợ càng run; Vội vàng vứt xuống ùn ùn Dù trắng, dù đỏ, dù vàng, dù xanh. Mong vứt xuống thật nhanh mà lếch Kẻo ăn đòn mất xác ở đây; Dù mở, được gió, dù bay Lửng lơ dù hạ đến tay chúng mình. Từ buổi ấy chúng kinh không dám Ra khỏi hầm lảng vảng chết toi; Chúng bèn khoét một ống hơi, Trong hầm vừa thở vừa soi xem dù. Mừng anh thiện xạ Tác giả: Phác Văn Đốn đời cho lũ giặc Tây Ở Điện Biên Phủ sống ngày như đêm Quân ta vậy bốn bên chặt chẽ Chia từng người “chim sẻ” tiêu hao. Tây mà đi lại miệng hào Súng trường ta tỉa lộn nhào chết tươi! Nhớ câu chuyện nực cười thắt ruột Rằng một hôm có 1 thằng Tây Dáng chừng mót quá loay hoay Nhìn ngang nhìn ngửa trèo ngay lên hào Đang cái lúc: Ối chao là sướng Ngồi rung rinh bụng tưởng là yên. Ngờ đâu bộ đội cạnh bên Bóp cò đánh “độp” đạn ghim vỡ đầu! Chỉ kịp rẫy chẳng kêu gì được Lăn đùng ngay không kịp thở than Lòng anh bộ đội hân hoan: Mừng anh thiện xạ của đoàn giỏi ghê! Còn lũ giặc thảm thê tái mặt, Lính nhìn quan, quan gắt lung tung: “Đồ ngu như lợn không cùng Đi ngoài cũng chết còn hòng làm chi?” Thế rồi quan khóc tỷ ty “Ối trời một lính âm ty nữa rồi!” Tây hời, Tây hỡi, Tây ơi! Tao còn đánh tỉa, Tây thời đi … Tây! Cả rừng reo vang mừng anh thiện xạ tài ba >>> Khám phá thêm: Thơ yêu nước hào hùng qua ngòi bút của các thi sĩ tài hoa Đọc thư hậu phương Tác giả: Xuân Thủ Đọc thư trên trận địa Anh đội viên nghĩ gì? Mà anh đang ngắm nghía, Vuốt vuốt cái lưỡi lê. Mà anh đang mân mê Viên đạn đồng nhẵn bóng. Mà anh đang ngắm súng Như ngắm một người yêu Vì anh đang nghĩ nhiều Đến bao người yêu dấu. Để giữ trọn đòi đời Một cuộc sống tươi vui Anh hằng tha thiết nhất - Mẹ anh đang cuốc đất Để trồng thêm lúa khoai Rồi em gái em trai Rồi đứa con xinh xắn. Chúng đang cười tươi tắn Đang cắp sách tới trường Chân nhảy miệng hát vang, Những bài ca chiến thắng. - Vợ anh người trong trắng Đang chăm học, chăm làm, Đang hăng hái họp đoàn Đấu tranh diệt địa chủ. Rồi luống khoai luống củ Đang xanh mướt mầm tơ Rồi con lợn con bò, Đang lớn nhanh như thổi. Nồi cơm, manh áo mới Hạnh phúc đầy tương lai Lệ rơi khi đọc thư hậu phương gửi chiến tuyến Thơ về chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ Hoan hô chiến sĩ Điện Biên Tác giả: Tố Hữu Tin về nửa đêm Hoả tốc hoả tốc Ngựa bay lên dốc Đuốc chạy sáng rừng Chuông reo tin mừng Loa kêu từng cửa Làng bản đỏ đèn đỏ lửa... Hoan hô chiến sĩ Điện Biên Hoan hô đồng chí Võ Nguyên Giáp Sét đánh ngày đêm xuống đầu giặc Pháp! Vinh quang Tổ quốc chúng ta Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà Vinh quang Hồ Chí Minh, cha của chúng ta ngàn năm sống mãi Quyết chiến quyết thắng, cờ đỏ sao vàng vĩ đại! Kháng chiến ba nghìn ngày Không đêm nào vui bằng đêm nay Đêm lịch sử, Điện Biên sáng rực Trên đất nước, như huân chương trên ngực Dân tộc ta, dân tộc anh hùng! Điện Biên vời vợi nghìn trùng Mà lòng bốn biển nhịp cùng lòng ta Đêm nay bè bạn gần xa Tin về chắc cũng chan hoà vui chung. Hoan hô chiến sĩ Điện Biên Chiến sĩ anh hùng Đầu nung lửa sắt Năm mươi sáu ngày đêm, khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt Máu trộn bùn non Gan không núng Chí không mòn! Những đồng chí, thân chôn làm giá súng Đầu bịt lỗ châu mai Băng mình qua núi thép gai Ào ào vũ bão, Những đồng chí chèn lưng cứu pháo Nát thân, nhắm mắt, còn ôm. Những bàn tay xẻ núi, lăn bom Nhất định mở đường cho xe ta lên chiến trường tiếp viện. Và những chị, những anh, ngày đêm ra tiền tuyến Mấy tầng mây, gió lớn mưa to Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát Dù bom đạn, xương tan thịt nát Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh. Hỡi các chị, các anh Trên chiến trường ngã xuống! Máu của anh chị, của chúng ta, không uổng: Sẽ xanh tươi đồng ruộng Việt Nam Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam Hoa mơ lại trắng, vườn cam lại vàng. Lũ chúng nó phải hàng, phải chết, Quyết trận này quét sạch Điện Biên! Quân giặc điên Chúng bay chui xuống đất Chúng bay chạy đằng trời? Trời không của chúng bay Đạn ta rào lưới sắt! Đất không của chúng bay Đai thép ta thắt chặt! Của ta trời đất đêm ngày Núi kia, đồi nọ, sông này của ta! Chúng bay chỉ một đường ra: Một là tử địa, hai là tù binh. Hạ súng xuống, rùng mình run rẩy Nghe pháo ta lừng lẫy thét gầm! Nghe trưa nay, tháng năm mồng bảy Trên đầu bay, thác lửa hờn căm! Trông: Bốn mặt, luỹ hầm sập đổ Tướng quân bay lố nhố cờ hàng Trông: Chúng ta cờ đỏ sao vàng Rực trời đất Điện Biên toàn thắng! Hoan hô chiến sĩ Điện Biên! Tiếng reo núi vọng sông rền Đêm nay chắc cũng về bên Bác Hồ Bác đang cúi xuống bản đồ Chắc là nghe tiếng quân hò quân reo... Từ khi vượt núi qua đèo Ta đi, Bác vẫn nhìn theo từng ngày Tin về mừng thọ đêm nay Chắc vui lòng Bác, giờ này đợi trông. Đồng chí Phạm Văn Đồng Ở bên đó, chắc đêm nay không ngủ Tin đây Anh, Điện Biên Phủ hoàn thành. Ngày mai, vào cuộc đấu tranh Nhìn xuống mặt bọn Bi-đôn, Smít Anh sẽ nói: “Thực dân, phát-xít Đã tàn rồi! Tổ quốc chúng tôi Muốn độc lập, hoà bình trở lại Không muốn lửa bom đổ xuống đầu con cái Nước chúng tôi và nước các anh. Nếu còn say máu chiến tranh Ở Việt Nam, các anh nên nhớ Tre đã thành chông, sông là sông lửa. Và trận thắng Điện Biên Cũng mới là bài học đầu tiên!” Muôn đời nhớ hoan hô chiến sĩ Điện Biên anh hùng Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ Tác giả: Hồ Chí Minh 20 tháng 11 năm cũ, Giặc Pháp nhảy dù Điện Biên Phủ. Hăm mốt tiểu đoàn tinh nhuệ nhất, Xe tăng, súng lớn đầy chồng chất. Chúng khoe rằng: "kế hoạch Nava Thật là mạnh dạn và tài hoa. Phen này Việt Minh phải biết tay, Quan thầy Mỹ thì vui lòng thay!" Các báo phản động khắp thế giới Inh ỏi tâng bốc Nava tới. Bên ta thì: Bộ đội, dân công quyết một lòng, Xẻ non, đắp suối, vượt qua sông, Khắc phục khó khăn và hiểm trở; Đánh cho giặc tan mới hả dạ; Lặng lẽ chuẩn bị suốt tháng ngày, Không quản gian khổ và đắng cay; Quyết tâm làm cho tròn nhiệm vụ, Đã hứa với Bác, Đảng, Chính phủ. 13 tháng 3 ta tấn công, Giặc còn ở trong giấc mơ nồng: "Mình có thầy Mỹ lo cung cấp; Máy bay cao cao, xe tăng thấp, Lại có Nava cùng Cônhi, Những tay tướng giỏi nắm chỉ huy. Chúng mình chuyến này nhất định thắng, Việt Minh ắt thua chạy quýnh cẳng". Hơn 50 ngày, ta đánh đồn, Ta chiếm một đồn lại một đồn, Quân giặc chống cự tuy rất hăng, Quân ta anh dũng ít ai bằng. Nava, Cônhi đều méo mặt, Quân giặc tan hoang ta vây chặt. Giặc kéo từng loạt ra hàng ta. Quân ta vui hát "khải hoàn ca". Mười ba quan năm đều hàng nốt, Tên tướng chỉ huy cũng bị nhốt. Một vạn sáu ngàn tên giặc Tây, Đều là tù binh hoặc bỏ thây. Thế là quân ta đã toàn thắng Toàn thắng là vì rất cố gắng. Chiến sĩ viết thư dâng Cụ Hồ: "Xin Bác vui lòng mà nhận cho Món quà chúc thọ sinh nhật Bác, Chúng cháu cố gắng đã sắm được". Giá từng thước đất Tác giả: Chính Hữu Năm mươi sáu ngày đêm bom gầm pháo giội, Ta mới hiểu thế nào là đồng đội. Đồng đội ta là hớp nước uống chung Nắm cơm bẻ nửa Là chia nhau một trưa nắng, một chiều mưa Chia khắp anh em một mẩu tin nhà Chia nhau đứng trong chiến hào chật hẹp Chia nhau cuộc đời, chia nhau cái chết. Bạn ta đó Ngã trên dây thép ba tầng Một bàn tay chưa rời báng súng, Chân lưng chừng nửa bước xung phong. Ôi những con người mỗi khi nằm xuống Vẫn nằm trong tư thế tiến công! Bên trái: Lò Văn Sự Bên phải: Nguyễn Đình Ba, Những đêm tiến công, những ngày phòng ngự, Có phải các anh vẫn còn đủ cả Trong đội hình đại đội chúng ta? Khi bạn ta lấy thân mình đo bước Chiến hào đi, Ta mới hiểu giá từng thước đất, Các anh ở đây Trận địa là đây, Trận địa sẽ không lùi nửa thước, Không bao giờ, không bao giờ để mất Mảnh đất Các anh nằm. Khắc ghi máu xương giá từng thước đất giữ gìn >>> Khám phá thêm: Thơ tình yêu buồn - Tiếng lòng của những trái tim cô đơn Thóc mới Điện Biên Tác giả: Chế Lan Viên Nghĩa trang Chói trang Sắc vàng Một mùi hương vời vợi Đang bay đầy nghĩa trang Nhà dân chật Dân lên đây phơi thóc Thóc của dân Che kín mộ anh hùng Nhớ ngày nào Các anh đi đánh giặc Bảo vệ mùa Về sống ở trong dân Tô Vĩnh Diện, Trần Can Mộ anh Giót, anh Đàn Năm trăm mộ anh hùng ngời chói thóc Dưới đồi xa Pháo thù gục mặt Lúa đã chín Chỗ tầm câu đại bác Lúa chín thơm Đầy một sắc trưa vàng Nghĩa trang... ... Thời gian... Hạt thóc Nên vàng Như tình của nhân dân ủ ấp... Cầm hạt thóc trên tay Nặng máu người đã khuất ... Lại nghĩ về phương Nam Ta đi tới Tác giả: Tố Hữu Ta đi giữa ban ngày Trên đường cái, ung dung ta bước. Đường ta rộng thênh thang tám thước Đường Bắc Sơn, Đình Cả, Thái Nguyên Đường qua Tây Bắc, đường lên Điện Biên Đường cách mạng, dài theo kháng chiến... Đến hôm nay đường xuôi về biển Mới tinh khôi màu đất đỏ tươi Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi! Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca... Ai qua Phú Thọ Ai xuôi Trung Hà Ai về Hưng Hoá Ai xuống khu Ba Ai vào khu Bốn Đường ta đó, tự do cuồn cuộn Bốt đồn Tây đã cuốn sạch rồi! Sông Thao nao nức sóng dồi Ai về Hà Nội thì xuôi cùng thuyền. Ờ đã chín năm rồi đấy nhỉ! Kháng chiến ba ngàn ngày không nghỉ Bắp chân, đầu gối vẫn săn gân. Ngẩng đầu lên: trong sáng tuyệt trần Tháng Tám mùa thu xanh thắm Mây nhởn nhơ bay Hôm nay ngày đẹp lắm! Mây của ta, trời thắm của ta Nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà! Đã tan tác những bóng thù hắc ám Đã sáng lại trời thu tháng Tám Trên đường ta về lại Thủ đô Cờ đỏ bay quanh tóc bạc Bác Hồ! Mẹ ơi, lau nước mắt Làng ta giặc chạy rồi! Tre làng ta lại mọc Chuối vườn ta xanh chồi Trâu ta ra bãi ra đồi Đồng ta lại hát hơn mười năm xưa... Các em ơi, đã học chưa? Các anh dựng cho em trường mới nữa. Chúng nó chẳng còn mong dội lửa Trường của em đứng giữa đồi quang Tiếng các em thánh thót quanh làng. Ai đi Nam Bộ Tiền Giang, Hậu Giang Ai vô thành phố Hồ Chí Minh Rực rỡ tên vàng. Ai về thăm bưng biền Đồng Tháp Việt Bắc miền Nam, mồ ma giặc Pháp Nơi chôn rau cắt rốn của ta! Ai đi Nam - Ngãi, Bình Phú, Khánh Hoà Ai vô Phan Rang, Phan Thiết Ai lên Tây Nguyên, Kông Tum, Đắc Lắc Khu Năm dằng dặc khúc ruột miền Trung Ai về với quê hương ta tha thiết Sông Hương, Bến Hải, Cửa Tùng... Ai vô đó, với đồng bào, đồng chí Nói với Nửa - Việt Nam yêu quý Rằng: Nước ta là của chúng ta Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà! Chúng ta, con một cha, nhà một nóc Thịt với xương, tim óc dính liền. Dù ai nói ngả nói nghiêng Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân. Dù ai rào giậu ngăn sân Lòng ta vẫn giữ là dân Cụ Hồ! Ta đã lớn lên rồi trong khói lửa Chúng nó chẳng còn mong được nữa Chặn bàn chân một dân tộc anh hùng. Những bàn chân từ than bụi, lầy bùn Đã bước dưới mặt trời cách mạng. Những bàn chân của Hóc Môn, Ba Tơ, Cao - Lạng Lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu Những bàn chân đã vùng dậy đạp đầu Lũ chúa đất xuống bùn đen vạn kiếp! Ta đi tới, trên đường ta bước tiếp, Rắn như thép, vững như đồng. Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp Cao như núi, dài như sông Chí ta lớn như biển Đông trước mặt! Ta đi tới, không thể gì chia cắt Mục Nam Quan đến bãi Cà Mau Trời ta chỉ một trên đầu Bắc Nam liền một biển Lòng ta không giới tuyến Lòng ta chung một cụ Hồ Lòng ta chung một Thủ đô Lòng ta chung một cơ đồ Việt Nam! Rạng rỡ niềm tin ta đi tới tương lai mới Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng qua những bài thơ cách mạng Ngày vĩ đại Tác giả: Chế Lan Viên I Lịch sử có nhiều thế kỷ nhiều năm nhiều tháng nhiều ngày Nhưng năm tháng này chói loà, hoá thân, đột biến Là cấp số nhân, là tổng số thành Là sức mạnh của trăm ta nhân với triệu mình Là sự vật cộng vào nhau. Trái chín. Là lên men. Thời cơ đến trước giờ nó đến Là rồng bay. Ta reo vui sao bỗng chốc khóc ròng, Cái hữu hạn lòng ta oà lên vì gặp cái vô cùng Tỉnh thức vĩ đại mà cứ ngỡ cơn mơ vĩ đại, Có phải ta vừa giành lại non sông, có phải? Có phải chớp mắt nhìn trời đất đã về ta? Có phải ba chục năm trời hay mới hôm qua? Nào lấy gì để đo nào? Lấy lịch sử ra đo Ta đo mãi mà không sao đo nổi Ta từng lấy Bạch Đằng đo Điện Biên, lấy Điện Biên đo hạ B52 trên trời Hà Nội Lấy hào quang xưa đánh giá hào quang mới Nhưng làm sao có thể đo thế kỉ xưa cùng với thế kỷ này? Lịch sử, sợi chỉ hồng. Ta sâu các chiến công như ngọc vào dây Viên ngọc thời Hồ Chí Minh chói ra khỏi cả thời gian nó chói Tổ quốc nâng niu hạt chuỗi Hẳn Bác sẽ hôn lên chiến công mà ta dâng Bác sáng mai này. II Sự vật chuyển vào cơn lốc Thời gian bôn tập Anh cán bộ nửa đêm được lệnh trên về xã Đốt dép lên làm guốc để về Chưa tàn đôi dép chưa mọc mặt trời đã giải phóng xong ba ấp Cờ sao mọc dậy rồi dưới ánh sao khuya Tôi viết giữa đêm khuya tên các đô thành ngày mai ta chiếm lấy Gió thời đại thổi vào trang giấy Mỗi ngày một quận lỵ Một đêm bao phố phường Ta chưa xong một câu thơ thì đã thu hồi hàng trăm dặm đất Tin thắng mỗi ngày mọc trước vầng dương “Ngày mười tám trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế “Ngày hai mươi trận Mã An, Liễu Thăng cụt đầu “Ngày hai lăm bá tước Lương Minh bại trận tử vong “Ngày hai tám thượng thư Lý Khánh cùng thế tự vẫn”... Lịch sử có lặp lại không, hỡi Bình Ngô đại cáo? Mỗi trái tim muốn cùng triệu trái tim thời đại mình thông báo: Buôn Mê THuột ngày 10 tháng 3 đón điểm huyệt tuyệt vời Rụng Côn Tum, Plei Cu 18 – 19 tháng 3 giặc tháo chạy tơi bời Ngày 26 – 3 các vua xưa ở Ngọ Môn lại cúi đầu dưới sao vàng rực sáng Ngày 29 – 3 thiết giáp tiến hai hàng vào sân bay Nước Mặn Đà Nẵng đây chỉ nghìn quân ta mà mươi muôn lính nguỵ chửa hoàn hồn Tổ quốc thu về bán đảo Sơn Trà và những Ngũ Hành Sơn Trúc chẻ ngói tan Chẳng thể gì đảo ngược Khi cần, ta kiên trì đánh giặc bốn nghìn năm Nhưng khi khác ta lại là thần tốc! Loang loáng bên đường trăm vạn khải hoàn môn Ta ngang dọc núi sông, xoay chuyển địa bàn, Đưa thế trận ta từ chót Trường Sơn về tận bờ Đông Hải, Với nhân dân, ta là một hoá thành ra triệu mũi Theo cái hướng từ vạn đời, đổ dọc xuống phương Nam Thoát một cái ta thu hồi Tuy Hoà, Cam Ranh, Đà Lạt, Nha Trang... Nơi này thọc sâu, nôi kia bóc vỏ, Tấn công từ xa, vùng lên tại chỗ Nghi binh nơi này, kỳ binh nơi nọ Thế quân đi như sóng biển lan tràn Ta hốt gon quân thù Phan Thiết, Phan Rang Rồi cả cánh cửa thép miền Đông ta đạp đổ Xuân Lộc, Biên Hoà, Vũng Tàu... tan vỡ Trăm vạn hùng binh ta đã chiếm Sài Gòn Sài Gòn! Cuộc chiến 30 năm, 116 năm giờ kết thúc Tính từ nổi đau Lục Tỉnh Nam Kỳ Từ vết nhục ở Ô Cửa Bắc Hơn nửa thế kỷ rồi từ lúc Bác ra đi Nay mang cờ đỏ tên Người, chúng ta trở lại Danh hiệu Bác bay trên sụp đổ của quân thù Tên đế quốc Mỹ lẫy lừng đã thành tên chiến bại Độc lập này bền vững đến thiên thu. Cả đất nước ùa theo nửa mừng nửa khóc Mỗi chúng ta rưng rưng như chợt thấy Bác Hồ Kìa tiếng chuông reo trên nhà sàn của Bác Tin báo tiệp về ở giữa trang thơ Da Bác đỏ hồng, tóc Bác bạc phơ Kìa Bác đang xuống nhà sàn từng bước gấp Hoa sen trắng, hoa sen hồng nở bừng theo mỗi bước Bác đi giữa cháu con, sông núi đang chờ Mùa sen lớn này Bác chia đều cho Tổ quốc Thơm vào bốn mươi triệu hồn người hương của Tự do. III Đêm nay sao sáng khắp vùng trời cao thấp Sao trên trời và sao dưới đất Trăm thành phố hai miền ngày hội lớn nhân dân Rực đuốc đèn và điệu múa kỳ lân Tôi muốn bay lên cao nhình xuống non sông cho thoả mắt Từ Mục Nam Quan đến Cà Mau tít tắp Cái ánh sáng lạ kỳ của lúc hoá thân Buổi bột phát lượng biến lên thành chất Tiếng đại bác cuối cùng. Và thời đại sang xuân. Bước ngoặt. Ta ở vào bước ngoặt Mỗi điều múa lời ca như cũng có thần. Ngoặt một cái ta có gấp đôi đất và gấp đôi trời bể Hồn ta mở rộng rinh bốn phía Bắc lòng ta Nam lòng ta đều chói rọi sao vàng Ta đưa tay ôm sông núi vào mình vào gọi: Việt Nam. Ngoặt một cái non sông sạch làu bóng giặc Pắc Bó nhìn thấu suốt tận Cà Mau Không một bóng mây thù nào che lấp mắt Liền trời ta một tấm ngang đầu Ngoặt một cái ta lành nghìn vết thương Bến Hải Cả Tổ quốc Hùng Vương liền một dải Ngoảnh mặt nhiền đâu cũng thấy anh em Ngoặt một cái sạch hết bùn, chỉ có hoa sen. Ôi đất nước từng quen nhiều bước ngoặt Chính giữa cơn đói chết triệu người mà Sao vàng Tháng Tám bừng lên Cá hoá rồng và Bụt hiện thường xuyên Ở đất nước thường sống bằng tiềm lực Trong mỗi quả thị nghèo luôn có một nàng tiên. Ngoặt một cái, Phù Đổng vươn mình lên một cái Ta vứt hết thương đau và thành vĩ đại Để cho đến bước ngoặt này, ta đi ngót ba mươi năm Ở đất nước bốn nghìn năm này, không ai tính thời gian Không kể chiến hào, chỉ tính chiến công Không ai ký tháng ngày và tuổi tên mình dưới máu Ôi hôm nay thắng giặc rồi, vết thương ta, ta chả giấu. Máu đã thấm lên trang sách, bao lần. Đánh giặc mà, đâu có phải du xuân! Sông núi ta là nhà viết sử biên niên ghi máu ấy Từ xương thịt em Tám đầu tiên hình hài thành đuốc cháy Lửa sáng Sài Gòn nay có lửa thân em Từ ca lô sao vàng những Nam tiến đầu tiên Ngỡ mình ngã xuống, sau mình không còn ai ngã nữa Nào hay đâu dân tộc tiếp sau ba mươi năm vẫn Nam tiến hành quân qua lửa Cho đến hôm qua khi vinh quang kéo ngọn cờ hồng Ở ngày cuối cùng, giây phút cuối cùng, tích tắc cuối cùng, Vẫn có người cuối cùng phải ngã Đấy là cái giá cuối cùng ta phải trả Để quân giặc kéo cờ trắng đầu hàng lên mọi chỗ Phải có người chấm dứt trang thơ bằng giọt máu anh hùng. IV Ta đánh giặc năm sáu mốt, sáu tư, năm hai, năm bảy Ta đánh mùa hè năm bốn lăm, năm lăm, sáu lăm và bảy mươi lăm Ta đánh mùa ướt, mùa khô, mùa thu, mùa đông, mùa hạ hay xuân Đánh tất cả các năm, tất cả bốn mùa, tất thảy. Ta đánh giặc bằng tất cả núi sông, tất cả xóm làng Nơi hẩm hiu nhất cũng thành nơi lịch sử Đánh với sức tất cả mọi người, mọi gia đình, nửa gia đình với gương lành hay nửa mảnh gương tan Dù máu có thành tro thì tro ấy lại đầu thai thành ngọn lửa. Ta đánh giặc suốt ba mươi năm trời chẳng cần có ai thay Cả dân tộc không một ai là quân dự bị Không sắt thép anh hùng thì không thể thành người và sống được nơi đây, Kẻ non gan cũng phải hoá anh hùng mà diệt Mỹ. Ta đánh giặc ba mươi năm trời, đổ máu ba mươi năm trời nhưng không gọi: chiến tranh, Ba mươi năm tập kết, ly biệt, chạy càn, sơ tán, tản cư, tất thảy đều là đánh giặc Dù phải hy sinh đến xương thịt mình, ta không gọi hy sinh Không có gì quý bằng Tự do Độc lập. Ôi Bác, câu nói đơn xơ mà ngày nay ta mới hiểu hết Người Nhân dân khóc mỗi lần trông ảnh Bác Đất nước vinh quang thì đã vắng Bác rồi Ba mươi năm ấy Người đã sống cùng ta những ngày gian khổ nhất Những ngày giấc ngủ Bác bị cắt nửa chừng vì những cơn gió xiết ngang sông Bến Hải Máu lòng Người đau tận chót Cà Mau Miệng Người đắng vì bát cơm Phú Lợi Tóc bạc phơ nhanh từng sợi trên đầu Ba mươi năm, cho tôi kính chào các Anh tôi những mái tóc trắng màu, những mái tóc hoa râm Khi theo Bác ra đi, tóc các Anh còn xanh, bây giờ tóc bạc. Dù phai màu cùng với tháng năm Mỗi sợi ấy đều trắng màu vì Tổ quốc. Ba mươi năm chúng ta đi không chệch một con đường Nghĩ cho mấy cũng trở về cái gốc Đánh nghìn trận trăm phen, đổi mấy chiến trường Cũng chỉ để giải phóng miền Nam và Thống nhất V Em hãy ca cái thời đại mở mắt cho ta nhìn cao cả Đến hôm nay ta mới thật hùng cường Ở đây không có ai trong cơn đau đem chôn kiếm xuống bùn Nhưng phải chiến thắng lớn thì dân tộc mới chói ngời bản ngã. “Ta đã tìm ra ta” trong Rạch Gầm, Đống Đa, Hàm Tử, Chi Lăng Và “Nhân loại tìm ra ta” trong Cách mạng tháng Tám Hà Nội Điện Biên hay ở Bạch Đằng Nay nhân loại gọi và ta nghe thời đại gọi Thì Việt Nam là người lính đi đầu ở giữa hàng quân Ta ra đi từ nền văn minh lưu vực sông Hồng Cả dân tộc bay theo hình chim Lạc Nhưng cho đến nay ta mới thực giống mặt trời ta trên những trống đồng Chiến thắng ấy là vầng dương Tổ quốc Chim sẽ bay về từ Bà Rá, Bà đen qua Trường Sơn cho đến đỉnh Hoàng Liên Rồi về đậu nơi Phong Châu đất Tổ Các vua Hùng dày công dựng nước cho ta. Ta gắng giữ. Lời Bác dặn muôn đời con cháu giám đâu quên. Ôi năm nào nửa vầng trăng anh cách trở nửa trăng em. Đến sông núi cũng chia làm hai nửa Nay Tổ quốc đã rằm. Cơn hội ngộ Người đoàn viên mà dân tộc cũng đoàn viên. Trên đàn xưa em hãy đặt những ngón tay hồng những ngón tay thon Mỗi giây ấy ca vang thời đại mới Ca: Tổ quốc nghìn thu bền vững mãi Tất cả bọn đế quốc đổ vào bờ này đều như bọt bể rồi tan. Hòa trong hân hoan ngày vĩ đại của dân tộc Toàn thắng về ta Tác giả: Tố Hữu Ôi, nỗi mừng dâng mọi nỗi mừng Trào vui nước mắt cứ rưng rưng Cả Việt Nam tiến công, cả miền Nam nổi dậy Dồn dập tim ta, trăm trận thắng bừng bừng. Không, không phải thiên thần Bước chân hài bảy dặm Vẫn là Anh, anh Giải phóng quân Vẫn đôi dép cao su, đánh giặc suốt ba mươi năm, lội khắp sông sâu rừng thẳm. Thuở Anh đi, sắc nhọn ngọn tầm vông Giản dị như chàng trai làng Gióng Vũ khí, chính là Anh, lòng yêu thương mênh mông. Vũ khí, chính là Anh, lửa căm hờn nóng bỏng. Tổ quốc cho Anh dòng sữa tự hào Thời đại cho Anh ánh sao trí tuệ Không có gì quý hơn Độc lập tự do. Khí phách Anh là Trường Sơn thanh cao. Rất mãnh liệt và cũng rất dịu dàng, tâm hồn Anh là muôn trùng sóng bể. Giặc Mỹ kiêu căng, tưởng có thể ngủ yên trên giường vàng, đầu gối lên bom. Nghe chúng ngáy đủ run - đã có dã man làm luật Bông choàng dậy, bàng hoàng… Sắp tắt hoàng hôn Người chôn chúng là Anh, anh Giải phóng quân Việt Nam, mũ tai bèo, chân đất Xử phạt chúng là anh nhân danh tình thương và lẽ phải. Có lẽ nào cuộc sống hết tuổi xanh ? Hãy cứu những em thơ đang quằn quại ngày đêm trong sợ hãi. Hãy cứu tiếng chim ca và trái chín trên cành. Lịch sử sang xuân. Anh vào trận cuối cùng Đại lộ Hồ Chí Minh, thác réo, quân đi cuồn cuộn. Anh đánh như sét nổ, trời rung Anh chuyển như lũ dông, bão cuốn. Chặt Buôn Mê Thuật, rụng cả Tây Nguyên Quét Huế - Thùa Thiên, đổ nhào Đà Nẵng. Và Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên Và Phan Thiết, Phan Rang, Đà Lạt, Nha Trang, lũ ngụy cuống cuồng, rũ rượi một màu tang cờ trắng. Đường tiến quân ào ào chiến thắng. Phía trước chờ Anh, người mẹ mong con. Pháo hãy gầm lên, đỏ nòng bắn thẳng Rộn rực xe tăng chồm tới Sài Gòn! Ôi, buổi trưa nay, tuyệt trần nắng đẹp Bác Hồ ơi! Toàn thắng về ta Chúng con đến, xanh ngời ánh thép Thành phố tên Người lộng lẫy cờ hoa Cho chúng con giữa vui này được khóc Hôn mỗi đứa em, ôm mỗi mẹ già Như lòng Bác, mỗi khi Bác đọc Đồng bào miền Nam, mắt kính bỗng nhoà. Chúng con sẽ gấp trăm lần mạnh Đứng gác biển trời tươi mát màu lam. Bởi có Bác, từ nơi đây ra đi tìm đường kách mệnh. Cho chúng con nay được trở về, vĩnh viễn Việt Nam! Đêm 30/4/1975 Tác giả: Bằng Việt Đất vẫn hôm qua, mà nay bước bàng hoàng Nghe cả dải núi sông đang nối liền trở lại Nghe thầm mát tự Cà Mau xa ngái Hơi rừng yên, tí tách dưới cơn mưaBạn bè khắp miền Nam, giờ ai ngủ hay chưa? Đêm nay dẫu ở đâu chẳng nhớ nhau nhiều nhất Không gương mặt nào quên, không chuyện gì qua mất Mà không choán tâm trí mênh môngTrong lòng sáng rõ hơn, giàu thương mến, bao dung Đi giữa phố, khóc cười như trẻ nhỏ Cái giây phút một đời người mới có Thật đây rồi, vẫn cứ nghĩ trong mơĐêm nay hai miền lắc rắc cơn mưa Mưa hòa thuận, mưa đầu mùa rạo rực Chiến thắng như mưa nhuần tưới đất Cỏ trăm miền mới nhú đã liền nhauNhững em bé sơ sinh cất tiếng khóc ban đầu Nghe rất rõ trong đêm: Đất trời im tiếng nổ Dọc Hà Nội - Sài Gòn đều rợp ảnh Bác Hồ và rợp màu cờ đỏ Chỉ riêng các em còn chưa biết: Mình thành lứa công dân đầu tiên của đất nước đã đoàn viên! Ánh sáng bừng lên đêm 30/4/1975 bất diệt Ngày 30 tháng 4 Tác giả: Nguyễn Đức Mậu Áo còn vương bụi đỏ Trường Sơn Sư đoàn vào thành phố Giữa chói ngợp bao màu sắc lạ Mũ lá sen xanh một khoảng rừng Vào thành phố: những người thắng trận Một mảng trời bén lửa sau lưng Khuôn mặt đường xa Chưa xoá dấu nhọc nhằn Ngày 30 tháng 4 Sáng chúng tôi dồn đạn vào nòng Chiều xanh trời ngẩng mặt đón trời xanh Hoà bình và chiến tranh Cách nhau bằng nấc đạn Súng đã khoá an toàn Sân bay giặc bùng lên luồng khói xám Ngày thành phố trằn vai cơn bão lớn Ngày pháo hoa đan kín vòm trời Ngày đạn bắn chuyển rung mặt đất Ngày súng cầm trên tay thảnh thơi Từ cánh hoa đào tới cánh hoa mai Hai miền đất vẹn tròn sum họp Đàn bầu hãy rung lên trong suốt Câu nhớ, câu thương, câu đợi, câu chờ Giọt buồn tan ra Giọt vui lắng lại Dây đàn chăng vào trời cao bao la Cho âm thanh sao rơi mặt đất Triệu người nghe Khúc hát bây giờ Này rừng xanh màu áo chiến khu Này quần đảo chuỗi cườm xinh biển cả Vòm trời rộng bay nhiều mây trắng xoá Những đàn chim không biết tự đâu về Trăm giọng hót ngày hoà bình vui lạ Có phải chim từ nơi súng nổ bay ra Tôi cứ nghĩ đàn chim ở tay người cầm súng Trải tin vui suốt dải đất hai miền Trăng trên trời rơi xuống buổi đoàn viên Rơi xuống mái nhà chồng Nam, vợ Bắc Đây mặt đất mùa hè thay áo khoác Pháo hoa bay lên nước mắt, nụ cười Tiếng trống vỗ như mở đầu, kết thúc Hoà bình về Cuộc chiến tranh qua Hoà bình về trên mái tóc người cha Và tiếng khóc oa oa thơ bé Người lửa cháy suốt thời trai trẻ Kẻ chào đời tiếng súng đã lặng câm Hai lứa tuổi cách nhau một nhịp cầu Bến Hải Một cuộc hành quân nắng dãi mưa dầm... Sư đoàn tôi vừa đi qua chiến tranh Hoà bình đến trên bàn tay lắp đạn Hái một trái sầu riêng đang độ chín Cây sum suê dâng hết ngọt ngào Chiến tranh có từ hồi gieo hạt Ngày hoà bình Trái chín nặng vòm cao Vai áo anh còn vết máu bạn bè Vai áo tôi khét nồng thuốc đạn Xin đặt vòng hoa: thắp nén hương tưởng niệm Có khoảng trời xanh dưới đất nâu Môt vuông đất: kẻ nằm, người đứng Nhưng hoà bình từ nay về ta Đôi giày dã chiến, đôi dép cao su Chúng tôi đi Bước đồng bằng, bước biển Bước núi đồi Bước biên giới rừng xanh Không đếm hết dấu chân dừng lại dọc đường Thành dòng chữ gọi người đang sống Chúng tôi đi tới ngày toàn thắng Cánh tay người lính Đã mọc thành cờ Trời xanh sáng ngời Gương mặt tự do Ngày 30 tháng 4 Tôi cùng anh chung phút giờ hồi tưởng Mua bao thuốc Ru-bi mời bè bạn Võng đung đưa Nhà gác sáng đèn Hạnh phúc lớn lao của đời người lính Sau tháng năm xa phố, ở rừng. Trận cuối cùng Tác giả: Nguyễn Quốc Trung Mai vào trận cuối cùng Đêm nay ta không ngủ Tin vui như hoa nở Náo nức mãi trong lòng Gần xa trong tiếng súng Tiếng dân reo vang lừng Một vùng đất mênh mông Đã rợp cờ giải phóng Ta như cơn gió lốc Mới ngày nào Chơn Thành Hôm qua về Long Khánh Biên Hòa đây rồi anh! Những binh đoàn lớp lớp Tiến quân về Sài Gòn Tăng, pháo ta trùng trùng Mặt quân thù khiếp đảm Đồn bốt thù hiện ra Lù lù trong bóng tối Những lá cờ ba que Trong đêm đen hấp hối Ta hành quân thần tốc Sài Gòn ta vây chặt Quả đấm thép sẵn sàng Giáng xuống đầu quân giặc Nào, tăng ơi xông lên! Hãy gầm vang đường phố Quyết tâm trong trận này Diệt thù tận hang ổ! Mai vào trận cuối cùng Đêm nay ta không ngủ Trời đã hừng phía đông Sài Gòn ơi, súng nổ! Ký ức vọng về trận cuối cùng chói lọi chiến công Qua mỗi bài thơ cách mạng, người đọc như được trở về với những năm tháng lịch sử hào hùng. Đó là nguồn động lực bất tận để thế hệ hôm nay thêm yêu nước, sống có trách nhiệm và giữ gìn giá trị dân tộc.