Văn mẫu lớp 12

Phân tích nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân

Đề bài: Phân tích nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn "Vợ nhặt" của Kim Lân

Bài làm

Kim Lân là nhà văn tiêu biểu của kiểu sáng tác: “Quý hồ tinh bất quý hồ đa”. Bởi lẽ, tác giả sáng tác không nhiều nhưng các tác phẩm của ông đều thuộc vào hàng xuất sắc. Tiêu biểu là truyện ngắn “Vợ nhặt”. Trong tác phẩm, nhân vật bà cụ Tứ đã để lại trong lòng người đọc nhiều ấn tượng sâu sắc.

phan tich nhan vat ba cu tu trong truyen ngan vo nhat cua kim lan - Phân tích nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân
Phân tích, nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn “Vợ nhặt"

Bà cụ Tứ xuất hiện trong sự chờ đợi đến nóng lòng, sốt ruột cảu Tràng và của cả  người đọc: không biết bà cụ sẽ có thái độ ra sao trước việc anh Tràng đưa một người đàn bà lạ lẫm về làm vợ giữa cái đói quay đói quắt lúc bấy giờ. Ấn tượng đầu tiên: là dáng đi lọng khọng, vừa đi vừa lẩm bẩm tính toán gì trong miệng cùng tiếng ho hung hắng. Qua đó, gợi ra hình ảnh một người mẹ nông dân nghèo khổ, gầy gò và bị đè nặng bởi tuổi tác cùng những vất vả, lo toan của cuộc sống khiến tấm lưng như còng rạp xuống.

Khỏi đầu là trạng thái ngạc nhiên bối rối của bà: về đến giữa sân thấy một người đàn bà lạ đứng bên giường con mình, bà lão ngạc nhiên đến sững sờ bởi những gì bà nhìn thấy, nghe thấy hoàn toàn ngoài sức tưởng tượng của bà. Những câu hỏi liên tiếp nảy ra trong đầu bà cụ: “Quái sao lại có người đàn bà nào ở trong ấy nhỉ? Sao lại chào mình bằng u…Ai thế nhỉ?”. Sau mỗi câu hỏi mức độ ngạc nhiên lại càng gia tăng. Đỉnh điểm của sự ngạc nhiên đó là khi bà lão đã bước vào trong nhà và nghe rõ lời chào: “U đã về ạ?”. Câu hỏi thứ năm hiện ra như một nét tất yếu: “Ô hay, thế là thế nào nhỉ?”. Sau khi nghe con trai giới thiệu, biết rõ đó là người con dâu vừa được đưa về, bà lão rơi vào tâm trạng đầy mặc cảm, tủi thân trách phận: “Bà cúi đầu nín lặng. Bà lão hiểu rồi. Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình”. Lời văn là lời kể của tác giả nhưng mang giọng độc thoại nội tâm của nhân vật. Dường như người viết đang hóa thân vào cảnh ngộ của nhận vật để lắng nghe để thấu hiểu và càm thông với nỗi lòng ai oán của người mẹ nghèo khi rơi vào tình cảnh đầy éo le. Bổn phận của  người làm mẹ mà: “Chẳng lo lắng được cho con đến nỗi con trai bà phải lấy vợ nhặt một cách tội nghiệp”. Trong khi người con trai quá mừng, quá sung sướng nên niềm vui lấn át nỗi lo thì bà cụ Tứ vui mà tội nghiệp, vừa mừng mà vùa tủi vừa lo.

Xem thêm:  Cảm nghĩ về nụ cười của mẹ em

Điều khiến người đọc bất ngờ và cảm phục là cách ứng xử đầy tình người của bà cụ Tứ với nàng dâu mới.

Người mẹ chồng nghèo không những không rẻ rung mà còn đối xử như một người từng trải, độ lượng và đầy baoa dung: “Bà lão khẽ thở dài… Bà nhìn thị và nghĩ: người ta có gặp bước khó khăn, đói khổ này, người ta mới lấy đến con mình. Mà con mình mới có vợ được.” Đấy là đoạn độc thoại nội tâm ghi lại một cách chân thực tiếng nói đầy xót thương cất lên từ đáy lòng một người mẹ nghèo mà vô cùng nhân hậu và giàu lòng vị tha. Trong cách nghĩ của bà cụ, không phải con trai bà chiếu cố đến người vợ nhặt tội nghiệp kia mà chính chị ta chiếu cố và dành tình thương cho con trai bà.

Tuy không cất lên thành lời nhưng người mẹ ấy tỏ rõ sự đồng cảm và thái độ hàm ơn đối với người con dâu. Bà cụ tự đặt mình vào cảnh ngộ éo le của chị ta để cảm thông, chia sẻ và an ủi chị như an ủi một người cùng cảnh ngộ. Thật hiếm có người mẹ chồng nào đối xử với con dâu nhân hậu, độ lượng đến như vậy. Bà cụ nhẹ nhàng nói với nàng dâu mới “Ừ, thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng”. Mừng lòng chứ không phải là bằng lòng bởi bà cụ Tứ chấp nhận tư cách con dâu của người đàn bà lạ hoàn toàn là về tình: lấy cái tình mà đối xử với con dâu vì tình mà thể tất, bỏ qua tất cả. Câu nói ấy không chỉ giúp Tràng thở phào nhẹ nhõm mà còn khiến người con dâu tội nghiệp trút được gánh nặng tâm lý.

Xem thêm:  Nêu suy nghĩ của em về câu tục ngữ: Cái nết đánh chết cái đẹp

Cảnh bà cụ Tứ trò chuyện với nàng dâu mới là một trong những đoạn văn cảm động nhất trong thiên truyện này. Đó là bằng chứng cụ thể của tình mẫu tử, không phải là tình cảm của người mẹ đẻ với đứa con ruột của mình mà là tình cảm giữa mẹ chồng với nàng dâu. Dân gian xưa quan niệm: “Yêu nhau cũng thể nàng dâu mẹ chồng”. Vậy mà, bà cụ Tứ cư xử với nàng dâu nhẹ nhàng và ân tình xiết bao! Cảm động nhất là cách bà cụ gọi nàng dâu là con và cái nhìn thì: “chứa đầy thương xót”. Cái gốc của lòng nhân hậu của bà cụ Tứ chính là tình cảm “thương người như thể thương thân”. Điều đó khiến chị thực sự ấm lòng bởi nó ấm tình người. Kim Lân tả rất giỏi, rất đúng trạng thái tâm lý của những người mẹ nghèo khổ: “Bà cụ nghẹn lời, nước mắt cứ chảy xuống ròng ròng. Dòng nước mắt ấy lấp lánh tấm lòng vị tha cao quý lại chất chứa bao nỗi tủi cực, vui mừng, xúc động và đầy xót thương”.

Bao trùm là tâm trạng vui mừng, hạnh phúc và tin tưởng của người mẹ khi con trai bà đã yên bề gia thất. Bà cụ “nhẹ nhõm, tươi tỉnh khác ngày thường, cái mặt bủng beo u ám của bà rạng rỡ hẳn lên. Bà lão xăm xắn thu dọn, quét tước…”  Tưởng như sự sống ở bà đang tắt dần mà sáng hôm nay bỗng bừng lên: Hạnh phúc của các con đã trở thành nguồn sinh khí trong tâm hồn người mẹ nghèo khổ.

Xem thêm:  Vào đại học có phải là con đường tiến thân duy nhất của thanh niên, học sinh hiện nay không?

Cảm động nhất là tấm lòng của bà trong “bữa cơm ngày đói “ đón nàng dâu mới. Dù thức ăn chỉ là lùm rau chuối thái rối, niêu cháo lõng bõng và thêm món chè cám đắng chát, lòng bà mẹ nhân hậu vẫn chan chứa niềm vui. Suốt bữa bà vừa ăn vừa kể chuyện, nói toàn chuyện vui.. Tương lai tươi sáng đã hiện ra trước mắt bà..” Chả mấy chốc là có ngay một đàn gà cho xem “ Kim Lân như reo lên trước cảnh tượng ấm áp của mẹ con bà cụ Tứ. Bữa ăn ngày đói vốn thảm hại mà trở thành một biểu tượng của gia đình hạnh phúc và bà mẹ già nua ấy như trẻ lại, như đang dược hồi sinh:” Chúng mày đợi u nhá, tao có cái này hay lắm cơ..”. Miêu tả chân thực, tinh tế những diễn biến tâm trạng nhân vật bà cụ Tứ. Kim Lân đã góp vào văn chương Việt Nam hình tượng một bà mẹ nông dân có số phận bất hạnh vì nghèo khổ cơ cực nhưng lại ngời sáng vẻ đẹp tâm hồn cao quý: từng trải, sâu sắc, giàu lòng nhân ái và luôn lạc quan nhìn về tương lai. Ở nhân vật này, nét đặc biệt nhất  chính là: “ luôn sống vì con, sống cho con “ như những ca từ bất hủ về người mẹ.

Qua hình tượng về bà cụ Tứ, Kim Lân đã thể hiện một cách sâu sắc về giá trị hiện thực và nhân đạo của truyện ngắn “Vợ nhặt”, đó là niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh kì diệu của tình yêu thương, niềm tin của con người vào sự sống khi con người phải đối mặt  với những thử thách nghiệt ngã của hoàn cảnh. 

Nhẫn Đông

Post Comment