Văn mẫu lớp 12

Cảm nhận của em về mười bốn câu đầu bài thơ Tây Tiến

Đề bài: Cảm nhận của em về mười bốn câu đầu bài thơ Tây Tiến

Bài làm

Cảm nhận của em về mười bốn câu đầu bài thơ Tây Tiến- “Tây Tiến” là một trong những bài thơ hay nhất của tác giả Quang Dũng. Nhà thơ của “Mây đầu ô”- mây lang thang đã ghi dấu trong trái tim người đọc bằng hình ảnh người lính Tiến Tiến hào hùng mà cũng rất đỗi hào hoa. Trong thi phẩm, tôi ấn tượng nhất với mười bốn câu thơ đầu.

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi”

Mở ra bằng hai câu rất giàu tính nhạc, góp phần tô đậm nỗi nhớ, vốn vô hình, vô ảnh bỗng trở thành hình khối, cứ bồng bềnh trong không gian như một đám mây trắng trong tâm hồn Quang Dũng. Nỗi nhớ trở thành nỗi ám ảnh trong tâm hồn Quang Dũng. Từ “nhớ” trở thành một điệp từ. Từ đó cất lên thành tiếng gọi, đối tượng địa danh sông Mã và binh đoàn Tây Tiến. Ý nghĩa Sông Mã – Tây Tiến trở thành những cái tên neo đậu mãi trong ký ức của người đại đội trưởng trong binh đoàn Tây Tiến, câu thơ như một nét khảm vào hoài niệm gắn với những dư âm không dứt của đời chiến binh.

cam nhan cua em ve muoi bon cau dau bai tho tay tien - Cảm nhận của em về mười bốn câu đầu bài thơ Tây Tiến

Cảm nhận của em về mười bốn câu đầu bài thơ Tây Tiến

Mạch nguồn của nỗi nhớ cứ thế dạt dào tuôn chảy để những khung cảnh thiên nhiên miền Tây Bắc lần lượt hiện ra như những thước phim quay chậm trong ký ức nhà thơ.

Tác giả miêu tả cảnh thiên nhiên miền Tây Bắc:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi.”

Tác giả muốn sử dụng thủ pháp đối lập một cách linh hoạt chứ không câu nệ như trong thơ cổ. Câu trên tác giả sử dụng biện pháp hiện thực để miêu tả cái khắc nghiệt của thiên nhiên miền Tây Bắc, gợi ra hình ảnh đoàn quân mệt mỏi đi trong đêm sương mà sương mù dày đặc đến mức che lấp cả đoàn quân.Câu thơ Quang Dũng mang vẻ đẹp như hoa trong gương, trăng đáy nước. Sử dụng thủ pháp đối lập: Hai câu thơ khiến người đọc cảm nhận được cái khắc nghiệt, dữ dội và vẻ đẹp lãng mạn, bay bổng của thiên nhiên miền Tây Bắc. Hai câu thơ trên lãng mạn bao nhiêu, 2 câu thơ dưới khắc nghiệt bấy nhiêu.

Xem thêm:  Phân tích truyện cười Nhưng nó phải bằng hai mày

Con đường hành quân được đặc tả trong bốn câu thơ tiếp theo:

“Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm

Heo hút cần mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông, mưa xa khơi.”

Con đường hành quân được miêu tả qua cảm nhận của nhân vân trữ tình cũng là người trong cuộc. Có lẽ vì thế mà con đường hành quân ấy hiện ra đa dạng, nhiều màu gắn với những trải nghiệm của những bước chân hành quân.

Ngôn ngữ thơ giàu giá trị tạo hình, giàu chất họa qua những từ láy trong hai câu thơ đầu (ba từ láy: Khúc khuỷu – miêu tả bề mặt của những dốc núi đá tai mèo. Thăm Thẳm – gợi hai chiều cả độ sâu lẫn độ cao của con dốc, từ dưới nhìn lên thăm thẳm cao, từ trên nhìn xuống thăm thẳm sâu. Heo hút – gợi sự vắng lặng của những con đường hành quân chưa từng in dấu chân người.

Điệp từ “dốc”, “lên”, “ngàn thước”, gợi ra con đường hành quân, những chặng đường hành quân chập chùng, hung vĩ như thử thách, nghị lực, sức chịu đựng gian khổ của những người lính. Câu thơ thứ 3 ngắt làm hai vế như bẻ gập làm đôi càng tô đậm thêm cái gian lao, thử thách của những chặng đường hành quân, khiến ta liên tưởng tới con đường hành quân vào đất Thục của Lưu Bị (Tam Quốc Diễn Nghĩa) trong thơ Lý Bạch:

“Thục đạo nan, thục đạo nan”

(Đường vào đất Thục khó đi hơn cả lên trời xanh)

Hình ảnh người lính Tây Tiến không được miêu tả trực tiếp mà gián tiếp hiện ra (mang ý vị cổ điển) ta vẫn cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người lính (người xưa gọi đây là thi pháp: vẽ mây nảy trăng). Con đường càng gian khổ bấy nhiêu thì người lính có tâm hồn đẹp bấy nhiêu. Vẻ đẹp của người lính hiện ra: hình ảnh ”súng ngửi trời” đã nhân hóa một cách sinh động, một lối nói tếu táo, trẻ trung, tinh nghịch đậm chất lính. Phải là người lính hành quân qua những con đường khó khăn mới có được những dòng thơ chân thực mà lãng mạn đến vậy. Quả thực cho thơ của lính viết về những người lính mà Quang Dũng là người đi đầu. Họ tràn đầy những lạc quan, vượt lên và chiến thắng gian khổ của những chàng lính Hà Thành. Tâm hồn họ đầy những lãng mạn, mộng mơ:

Xem thêm:  Phân tích vẻ đẹp hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

“Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”

Câu thơ toàn thanh bằng, duy nhất chỉ có một dấu huyền. Trong luật thơ gọi là “trầm bình thanh”. Còn những câu không dấu là “phù bình thanh”, gợi ra tâm hồn người lính chỉ còn cảm giác thư thái, thả hồn mình vào thiên nhiên, như quên hết mọi nhọc nhằn, khổ đầu để treo hình ảnh một nếp nhà hiện ra trong sương rừng, mưa núi. Ba chữ mưa xa khơi gợi ra hình ảnh những thung lũng như chìm trong màn mưa. Người lính đứng trên đỉnh núi phóng tầm mắt ra xa cảm nhận tất cả vẻ đẹp lãng mãn, mơ mộng của khung cảnh miền Tây Bắc qua cái nhìn đậm chất lãng mạn, giàu chất tạo hình

“Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

Đến đây tác giả đã dừng lại ở một bức chân dung rất cụ thể. Hình ảnh gợi ra hai kiểu cách: Những người lính vì quá mỏi mệt nên tạm dừng chân bên đường, gục lên súng mũ mà ngủ như quên hết sự đời. Nhà thơ vừa dùng bút pháp tả thực: “gục lên súng mũ” vừa dùng lối nói tránh để diễn tả sự ra đi của những người lính. Những chặng đường hành quân gian nan vất vả đã khiến sinh lực của họ cạn kiệt, và có những người đã vĩnh viễn nằm lại dọc đường hành quân. Đây là câu thơ đầu tiền và cũng là những câu thơ nói về sự ra đi của những người lính sớm nhất trong thơ ca thời kì đầu kháng chiến chống Pháp. Vì thế nó đậm chất “bi”, nhưng bi thương chứ không hề bị lụy bởi khẩu khí, giọng điệu của nhà thơ vẫn toát lên cái vẻ ngang tang: “ không bước nữa”, “bỏ quên đời”. Tác giả lại đặt sự hy sinh của người lính ấy trên nền khung cảnh vừa hung vĩ, dữ dội vừa hoang sơ, rất đặt trưng của thiên nhiên miền Tây Bắc. Thiên nhiên miền Tây hiện ra trong chiều thời gian: Chiều chiều, đêm đêm (cứ thế lặp đi lặp lại) cùng với đó là âm thanh của tiếng thác gầm, cọp dọa, đậm chất tráng ca để từ đó góp phần tạo ra những hình ảnh mang đậm chất bi tráng.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Tây tiến của Quang Dũng

Đoạn thơ khép lại bằng hai câu:

“Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

Mang ý nghĩa bề ngoài tưởng chừng ý thơ không ăn nhập với cả đoan thơ trên. Kỳ thực sâu xa bên trong nói được mạch ngầm của  hình tượng thơ chính là những cảm xúc lắng đọng trong bề sâu của kí ức, gian nan, thiếu thốn, khắc nghiệt là thế, vậy mà điều cuối cùng đọng lại trong nỗi nhớ của nhân vật trữ tình, cũng là trong nỗi nhớ của người lính Tây Tiến chính là tính cảm của nhân dân miền Tây Bắc, đặc biệt là tình cảm ấm nồng của những người con gái Tây Bắc, 2 câu thơ có cả hình ảnh và hương vị: “cơm lên khói”, “thơm nếp xôi”, là một loại hình ảnh giàu chất tạo hình, giàu sức gợi, có sức sống rất lâu bền, neo đậu vào trong trí nhớ. Cùng với đó gắn với một tứ thơ đắc đia rất cổ điển: “Hương gây mùi nhớ” gắn với tình cảm quê hương xứ sở. Không chỉ nhớ về tình cảm của cô gái Mai Châu mà còn bề sâu của tình quân dân “ như cá với nước”. Lãng mạn trữ tình, gắn với nét hào hoa đa tình rất Quang Dũng.

Khép lại những vần thơ chứa chan cảm xúc của nhà thơ Quang Dũng, người đọc vẫn sẽ nhớ mãi về hình ảnh những người lính trẻ tinh nghịch, yêu đời nhưng sẵn sàng hy sinh để bảo vệ nền độc lập tự do cho dân tộc ta ngày hôm nay.

Nhẫn Đông

Post Comment